2B Şekiller — Evde Destek
Bu öğrenme yörüngesinin her düzeyi için eve özel, adım adım etkinlikler: günlük hayatta, oyunla ve çalışma yaprağıyla. Her etkinlik o düzeyin kazanımına doğrudan bağlıdır.
Düzey 1 · 'Aynı Şey' Karşılaştırıcı: Temeller
İki özdeş kaşığı yan yana koyup 'Bunlar aynı mı, başka mı?' diye sorun.
Sonra bir kaşık bir çatal gösterip 'Peki şimdi?' deyin.
Çocuk cevap verirken siz acele etmeyin, düşünmesine zaman tanıyın.
✓ Başarı işareti: Çocuk renkten/boyuttan değil 'aynı eşya mı' diye bakıp seçer.
Evdeki çiftleri toplayın: iki ayakkabı, iki çorap, bir ayakkabı bir çorap.
Her turda bir ikili gösterip 'İkiz mi, değil mi?' diye sorun.
Doğru her sezişte birlikte el çırpın.
✓ Başarı işareti: Çocuk eşli olanlara 'ikiz', karışık olana 'değil' der.
Bir tabağa iki özdeş düğme (ya da iki üzüm) koyun.
Öteki tabağa bir düğme bir fasulye koyun.
'Kardeşler hangi tabakta?' diye sorup eşli tabağı buldurun.
✓ Başarı işareti: Çocuk parmağıyla iki aynı nesneli tabağı gösterir.
Düzey 2 · Şekil Eşleyici—Özdeş; Yönelimler ve Boyutlar
Bir bardağı dik tutun, aynısını yatık çevirin.
'Yine aynı bardak değil mi, sadece yan dönmüş' deyin.
Büyük ve küçük aynı kupayı yan yana koyup 'biri kocaman ama yine aynı şekil' deyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk döndürülmüş/boyutu değişmiş eşyayı 'yine aynı' diye tanır.
İki özdeş oyuncak alın; birini ters ya da yan çevirin.
Biri büyük biri küçük olacak şekilde de deneyin.
Çocuk gözünü kapatıp açınca 'Bunlar yine aynı mı?' desin.
✓ Başarı işareti: Çocuk yön/boyut değişse de iki oyuncağı 'aynı' eşler.
Aynı kurabiye kalıbını bir düz, bir yan çevirerek hamura basın.
İki izi yan yana koyup gösterin.
Çocuk 'İkisi de aynı şekil' diye eşleştirsin.
✓ Başarı işareti: Çocuk farklı yöndeki iki özdeş izi eşleştirir.
Düzey 3 · Şekil Tanıyıcı—Tipik
Sofrada yuvarlak tabağı gösterip 'Bu daire' deyin.
Kare peçeteyi gösterip 'Bu kare' deyin.
Gün içinde 'Şu daireye benziyor' demesi için fırsat verin.
✓ Başarı işareti: Çocuk adını söylemese de tipik daire/kareyi tanıyıp gösterir.
'Odada bir daire görüyorum' deyin.
Çocuk saat, tabak ya da topu bulsun.
Bulduğu her şekli birlikte alkışlayın, sonra kare/üçgenle sürdürün.
✓ Başarı işareti: Çocuk söylenen tipik şekle uyan bir nesneyi bulur.
Bir kâğıda büyük bir daire, bir kare, bir üçgen çizin.
'Topa benzeyeni göster' deyin.
Doğru seçimi sevinçle onaylayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk tipik daireyi diğer şekiller arasından gösterir.
Düzey 4 · Şekil Eşleyici—Daha Çok Şekil, Boyut, Yönelim ve Bileşimler
Markette farklı boylarda kutular alırken gösterin.
'Bu da kutu, şu da kutu ama biri büyük' deyin.
İnce uzun kraker kutusuyla kare bisküvi kutusunu 'ikisi de köşeli' diye eşleştirin.
✓ Başarı işareti: Çocuk boyu/yönü değişse de aynı şekli eşler.
Bir torbaya farklı boy ve yöndeki kapaklar ile bloklar koyun.
Çocuk elini sokup 'Yuvarlağı bul' desin.
Çıkarıp baksın; büyük-küçük fark etmeden eşini bulmayı kutlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk farklı boyutlardaki aynı şekilleri bir araya getirir.
Aynı şekli üç farklı boyda kesip karıştırın.
'Aynı aileyi bir araya getir' deyin.
Üç öbeği birlikte sayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk boy/yön farkına rağmen aynı şekilleri gruplar.
Düzey 5 · Şekil Tanıyıcı—Daire, Kare, Üçgen
Yürüyüşte tabela ve tekerlek görünce 'daire!' diye bağırın.
Pencere için 'kare!', yol levhası için 'üçgen!' deyin.
Çocuk gördükçe şeklin adını kendisi bağırsın.
✓ Başarı işareti: Çocuk daire, kare ve üçgeni günlük nesnelerde adlandırır.
Üç kâğıt kutuya daire, kare, üçgen çizin.
Çocuk evdeki eşyaları 'top buraya, peçete buraya' diye doğru kutuya atsın.
Her doğru atışta 'sayı!' deyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk nesneyi şekline göre doğru kutuya ayırır.
Daire, kare, üçgen çizip altlarına adlarını yazın.
'Hangisi üçgen?' diye sorun.
Çocuk parmağıyla doğru şekle dokunsun.
✓ Başarı işareti: Çocuk üç temel şekli adıyla ayırt eder.
Düzey 6 · Parçalardan Şekil Kurucu—Benzeyen
Sandviç yaparken ekmeği köşeden köşeye kesin.
'İki üçgen oldu, birleşince yine kare' deyin.
İki çubuk krakeri 'V' yapıp 'üçgenin tepesi gibi' diye gösterin.
✓ Başarı işareti: Çocuk parçaları birleştirip bir şekle benzetir.
Üç kürdanla üçgen, dört kürdanla kare yapın.
Çocuk 'sana benzeyeni' kursun.
Tam düzgün olmasa da 'üçgene benziyor' deyip kutlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk çubukları birleştirip hedef şekli oluşturur.
İki üçgen kâğıt parçası verin.
Çocuk bunları birleştirip kareye ya da baklavaya benzetsin.
Çıkan şekli birlikte adlandırın.
✓ Başarı işareti: Çocuk parçalardan tanıdık bir şekil oluşturur.
Düzey 7 · Şekil Tanıyıcı—Tüm Dikdörtgenler
Kapı, kitap, telefon, halı için 'bunların hepsi dikdörtgen' deyin.
Kare peçeteyi de 'bu da dikdörtgen ailesinden, ama dört kenarı eşit' diye gösterin.
Uzun-kısa tüm dört köşelileri 'dikdörtgen' diye toplayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk dik duran ve kare olanlar dâhil tümünü dikdörtgen sayar.
Mutfakta 5 dikdörtgen bulma yarışı yapın (kutu, kapak, defter...).
İnce uzun olanı da, kare olanı da kabul edin.
Bulduğunuz her birini birlikte sayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk farklı oranlardaki dört köşelileri toplar.
Kâğıda dar, geniş ve kare birkaç dört köşeli çizin.
Araya bir üçgen ve daire de serpiştirin.
Çocuk 'dört köşesi olan hepsini' işaretlesin.
✓ Başarı işareti: Çocuk tüm dikdörtgenleri seçer, üçgen/daireyi bırakır.
Düzey 8 · Kenar Tanıyıcı
Kitabın etrafından parmak gezdirip 'bir, iki, üç, dört kenar' deyin.
Üçgen pizza diliminde 'bunun üç kenarı var' diye sayın.
Her gün bir eşyanın düz kenarlarını birlikte sayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk bir şeklin kenarlarını tek tek dokunup sayar.
Bir şekil kartı çekin.
Çocuk kenarlarının üstüne kürdan dizsin.
Kaç kürdan dizdiğini yüksek sesle saysın.
✓ Başarı işareti: Çocuk kenar sayısı kadar kürdan dizer ve doğru sayar.
Üçgen, kare, dikdörtgen resimlerinin her kenarına nokta koyun.
Çocuk noktalara dokunarak kenarları saysın.
Sayıyı kâğıda yazsın ya da söylesin.
✓ Başarı işareti: Çocuk köşeyle karıştırmadan kenar sayısını bulur.
Düzey 9 · Çoğu Özelliği Karşılaştırıcı
İki kutuyu yan yana koyun.
'Hangisi daha köşeli? Hangisinin kenarı uzun? Hangisi yuvarlanır?' diye sırayla sorun.
Tek bir 'doğru' aramadan farklılıkları birlikte fark edin.
✓ Başarı işareti: Çocuk iki şekli birden fazla özellik üzerinden kıyaslar.
İki şekil seçin.
Kenar sayısı, köşesi, yuvarlak mı düz mü diye eşleştirip ayrıştırın.
Her bulunan ortak ve fark için bir alkış.
✓ Başarı işareti: Çocuk iki şekil için hem benzerlik hem fark söyler.
Yan yana bir daire bir kare çizin.
'Köşesi olan / yuvarlanan / kenarı çok olan hangisi?' diye sorun.
Çocuk farkları söyleyip işaretlesin.
✓ Başarı işareti: Çocuk birden çok özellikte iki şekli ayırt eder.
Düzey 10 · Köşe (Açı) Tanıyıcı
Masanın köşesini tutup 'işte burası köşe, sivri yer' deyin.
Üçgen dilimde 'üç sivri köşesi var' deyip köşelere dokunun.
Her gün bir eşyanın köşelerini birlikte gösterin.
✓ Başarı işareti: Çocuk şeklin köşelerine dokunup tek tek sayar.
Odada gezip kare ve üçgen eşyalar bulun.
Her birinin köşelerine dokunup sayma oyunu oynayın.
Doğru bulup saydıkça 'köşe ustası!' deyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk farklı eşyalarda köşeleri bulup sayar.
Çeşitli şekiller çizin.
Çocuk her köşeye renkli bir nokta koysun.
Her şeklin kaç köşesi olduğunu söylesin.
✓ Başarı işareti: Çocuk köşe sayısını doğru belirler.
Düzey 11 · Şekil Tanıyıcı—Daha Çok Şekil
Trafik levhasında altıgeni gösterin.
Yıldız çıkartmasında yıldızı, baklava dilimde eşkenar dörtgeni gösterin.
'Bu da bir şekil, adı...' diye adını söyleyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk altıgen, yıldız gibi şekilleri günlük nesnelerde fark eder.
Altıgen, beşgen, yıldız, kalp kartları yapın.
Çocuk evde benzerini arasın (vida başı = altıgen gibi).
Yeni adı her hatırlayışını kutlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk az bilinen şekli evdeki bir nesneyle eşler.
Altıgen, beşgen, yıldız çizip adlarını yanlarına yazın.
'Altıgeni göster' deyin.
Çocuk doğru şekle dokunsun.
✓ Başarı işareti: Çocuk daha az bilinen şekli adıyla tanır.
Düzey 12 · Şekil Belirleyici
'Üç kenarı, üç köşesi olan ne olur?' diye bilmece sorun.
Çocuk 'üçgen!' desin.
Sofrada 'dört eşit kenarı olanı bana ver' deyip kareyi seçtirin.
✓ Başarı işareti: Çocuk şekli görünüşten değil özelliklerinden belirler.
'Yuvarlağım, köşem yok, kim benim?' gibi ipuçları verin.
Çocuk anlatılan şekli bulsun.
Doğru tahmini 'dedektif gibisin!' diye kutlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk verilen özelliklere uyan şekli seçer.
Bir tarafa 'dört eşit kenar', 'üç köşe' gibi ipuçları yazın.
Diğer tarafa şekilleri çizin.
Çocuk her ipucunu doğru şekle çizgiyle bağlasın.
✓ Başarı işareti: Çocuk özellik ile şekli doğru eşleştirir.
Düzey 13 · Açı Tanıyıcı—Daha Çok Bağlam
Açık kitabın, yarım açık kapının, saat ibrelerinin köşesini gösterin.
'İşte burada bir açı var' deyin.
Açının sadece üçgende değil, açılıp kapanan her yerde olduğunu fark ettirin.
✓ Başarı işareti: Çocuk açıyı üçgen dışında farklı yerlerde de tanır.
İki kürdanı bir uçtan birleştirin.
Açıp kapatarak 'şimdi açı küçük, şimdi büyük' deyin.
Çocuk makas ya da mandalla aynısını yapsın.
✓ Başarı işareti: Çocuk geniş ve dar açıyı kendisi oluşturup gösterir.
Farklı yerlerde açılar çizin (kapı köşesi, 'L' harfi, saat).
'Burada da açı var' diye gösterin.
Çocuk her açıyı yuvarlak içine alsın.
✓ Başarı işareti: Çocuk açıyı değişik bağlamlarda işaretler.
Düzey 14 · Şekil Parçaları Belirleyici
Bir şekle bakıp 'kenarları nerede, köşeleri nerede?' diye sorun.
Parçaları ayrı ayrı gösterin.
Pencere için 'kenarı pervaz, köşesi şurası' deyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk kenar, köşe ve yüzeyi ayrı ayrı adlandırır.
Şekil kartı verin.
'Kenarlarını mavi, köşelerini kırmızı işaretle' deyin.
Parçaları doğru ayırmasını 'parça ustası!' diye kutlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk kenar ve köşeyi farklı renklerle doğru ayırır.
Bir kare resmine ok çizip 'kenar' ve 'köşe' diye yazın.
İstediğiniz parçayı söyleyin.
Çocuk doğru yeri işaretlesin.
✓ Başarı işareti: Çocuk şeklin parçalarını tek tek belirler.
Düzey 15 · Çakışıklık Üst Üste Koyucu
İki özdeş peçeteyi üst üste koyun.
'Tam oturdu mu, taştı mı?' diye baktırın.
İki bardağı dipleri üst üste tutup 'aynı mı' diye kontrol ettirin.
✓ Başarı işareti: Çocuk üst üste koyarak iki şeklin çakışıp çakışmadığını söyler.
İki şekil kesin.
Üst üste koyun; tam örtüşürse 'kardeş', taşarsa 'farklı'.
Çocuk üst üste koyup karar verdikçe kutlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk örtüşmeye bakarak aynı/farklı kararı verir.
Şeffaf kâğıda bir şekil çizin.
Asıl şeklin üstüne koydurun.
Çocuk 'tam çakıştı mı?' diye kontrol etsin.
✓ Başarı işareti: Çocuk üst üste koyarak çakışıklığı bulur.
Düzey 16 · Parçalardan Şekil Kurucu—Tam
Yapboz yaparken 'bu parçayı tam yerine, köşesi köşesine otursun' deyin.
İki üçgen ekmekle düzgün bir kare oluşturmasını isteyin.
Boşluk ya da taşma kalmamasına birlikte bakın.
✓ Başarı işareti: Çocuk parçaları boşluksuz, taşmasız birleştirir.
Kâğıttan üçgen ve kare parçalar kesin.
Verilen bir şekli tam dolduracak biçimde dizdirin.
Boşluksuz ve taşmasız tamamlamasını kutlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk hedef şekli parçalarla eksiksiz kurar.
Bir şeklin içini boş çizin.
Verdiğiniz küçük parçalarla boşluk kalmadan kaplatın.
Çocuk parçaları tam yerine yerleştirsin.
✓ Başarı işareti: Çocuk şekli kusursuz, üst üste bindirmeden kurar.
Düzey 17 · Açı Temsilcisi
Kollarınızı az/çok açıp 'şimdi açım küçük, şimdi büyük' deyin.
Çocuk da kollarıyla aynı açıyı yapsın.
Kapı ve makasla da açının büyüklüğünü temsil edin.
✓ Başarı işareti: Çocuk istenen büyüklükte bir açıyı vücuduyla temsil eder.
İki karton şeridi bir uçtan raptiyeyle birleştirip 'açı saati' yapın.
Siz bir açı söyleyin (küçük/büyük).
Çocuk şeritleri açıp o açıyı göstersin.
✓ Başarı işareti: Çocuk istenen açıyı araçla kurar.
Bir nokta koyup oradan iki çizgi çizilebileceğini gösterin.
'Küçük açı' ya da 'büyük açı' söyleyin.
Çocuk istediğiniz açıyı çizsin.
✓ Başarı işareti: Çocuk açıyı kendisi çizerek temsil eder.
Düzey 18 · Çakışıklık Temsilcisi
Bir şekli kâğıda çizin.
'Bunun tıpatıp aynısını yanına çiz' deyin.
Üst üste koyunca çakışıp çakışmadığını birlikte kontrol edin.
✓ Başarı işareti: Çocuk çakışan bir eş çizip oluşturur.
Bir şekil verin.
'Bunun ikizini çiz ya da kes; üst üste koyunca tam otursun' deyin.
Ürettiği eşin çakıştığını birlikte test edip kutlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk çakışacak bir eş üretir.
Kareli kâğıtta bir şekil verin.
Çocuk aynısını başka bir yere kopyalasın.
Sonra çakıştırarak kontrol edin.
✓ Başarı işareti: Çocuk çakışan eşi doğru üretir.
Düzey 19 · Şekil Sınıfı Belirleyici
Eşyaları toplarken 'köşesi olanlar bir tarafa, yuvarlaklar bir tarafa' deyin.
'Kare ve dikdörtgen aslında dört köşeliler ailesinden' diye sınıflandırın.
Her aileye birlikte bir ad verin.
✓ Başarı işareti: Çocuk şekilleri sınıflarına (aile) göre ayırır.
'Üçgenler', 'dört köşeliler', 'yuvarlaklar' diye kutular hazırlayın.
Şekil kartlarını doğru kutuya ayırma yarışı yapın.
Her doğru yerleştirmeyi 'sınıflandırma ustası!' diye kutlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk her şekli ait olduğu sınıfa koyar.
Karışık şekiller çizin.
'Aynı aileye girenleri yuvarlak içine al' deyin (tüm dört köşeliler bir grup).
Her aile için ayrı bir renk kullansın.
✓ Başarı işareti: Çocuk şekilleri sınıfına göre gruplar.
Düzey 20 · Şekil Özelliği Belirleyici
Bir şekle bakıp 'kaç kenarı, kaç köşesi, kenarlar eşit mi?' diye sorun.
Tüm özelliklerini sırayla saydırın.
Kareyle dikdörtgeni 'farkı ne?' diye özellik özellik karşılaştırın.
✓ Başarı işareti: Çocuk bir şeklin özelliklerini eksiksiz sıralar.
Çocuk bir şekil kartı alsın.
Kenar sayısı, köşe sayısı, eşit kenarı var mı diye tüm özelliklerini söylesin.
Eksiksiz özellik saymayı kutlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk bir şekli tüm özellikleriyle tanımlar.
Bir şekil tablosu çizin.
Her şekil için 'kenar sayısı / köşe sayısı / eşit mi' kutucukları olsun.
Çocuk her kutucuğu doldursun.
✓ Başarı işareti: Çocuk her şeklin özelliklerini tek tek belirler.
Düzey 21 · Özellik Sınıfı Belirleyici
'Hangi şekillerin köşesi var, hangilerinin yok?' diye iki gruba ayırın.
'Eşit kenarlılar' ve 'eşit olmayanlar' diye ayrıştırın.
Şekilleri ortak özelliğe göre kümeleyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk şekilleri seçilen ortak özelliğe göre kümeler.
'Köşesi olanlar buraya, dört kenarı eşit olanlar şuraya' kutuları kurun.
Bir şekil iki özelliğe de girebileceğini hatırlatın.
Ortak özelliğe göre gruplamayı kutlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk şekilleri özellik ölçütüne göre tasnif eder.
'Üç kenarlılar' / 'köşesizler' / 'tüm kenarları eşit olanlar' başlıkları yazın.
Karışık şekiller verin.
Çocuk her şekli doğru başlık altına yerleştirsin.
✓ Başarı işareti: Çocuk şekilleri özellik sınıfına ayırır.
Düzey 22 · Açı Sentezleyici
Açılıp kapanan her şeyde (makas, kapı, kitap, kollar) 'açı büyüdü mü küçüldü mü?' diye konuşun.
Farklı açıları tek bir 'açı' fikrinde toplayın.
Dik köşeyi 'tam köşe', daha açığını 'geniş' diye adlandırın.
✓ Başarı işareti: Çocuk farklı açıları tek bir 'açı' kavramında birleştirir.
Evde dar, dik ve geniş açılar bulun.
'Bu küçük, bu tam köşe, bu geniş' diye sıralama oyunu oynayın.
Açı saatiyle karşılaştırıp sıralamasını kutlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk açıları karşılaştırıp küçükten büyüğe sıralar.
Farklı büyüklükte açılar çizin.
Çocuk küçükten büyüğe sıralasın.
'Dik köşeyi' (tam köşeyi) işaretlesin.
✓ Başarı işareti: Çocuk açı kavramlarını birleştirip kıyaslar ve sıralar.
Bu yörünge için hazır etkinlikler
Aşağıdaki ABMATO etkinlikleri bu yörüngeyi destekler — malzeme, adımlar ve indirilebilir PDF ile.
🔺 Geometri Yürüyüşü
Ev veya parkta şekil avına çıkın.
🍽️ Sofra Geometrisi
Sofradaki şekilleri keşfedin — yuvarlak tabak, kare peçete, üçgen poğaça.
🔲 Şekillerin Hikayesi
Evdeki şekilleri fotoğrafla veya çizerek bir "şekil albümü" yapın.
🪞 İkiz Bulma
Evdeki nesnelerin ikizlerini (eş ve simetrik) bulun.
🔷 Çubuk Geometri
Kibrit çöpü veya kürdanla çokgenler yapıp kenar sayısına göre sınıflandırın.
🧩 Tangram Ailesi
7 parçalı tangramla şekiller oluşturun.
🪞 Ayna Oyunu
Bir nesnenin simetrisini vücut ve kâğıt üzerinde keşfedin.
🧩 Şekil Parçalama
Bir şekli alt parçalara bölün ve yeniden birleştirin.
🕐 Saat Kolunun Açısı
Saatin iki kolunun oluşturduğu açı türünü (dar/dik/geniş) keşfedin.
👯 Eş Bulma Avı
Evdeki nesneleri renk, şekil veya büyüklükte eş olanları eşleştir.
🍀 Doğada Simetri Avı
Parkta, bahçede, evde simetrik şekilleri bulup fotoğrafla veya çizin.
💪 Bedenimdeki Açılar
Kol ve bacakla dar, dik, geniş açıları oluşturun.
📐 İki Kalemle Açı
İki kalem ve kâğıtla açıları karşılaştırıp gerçek ölçü ihtiyacını keşfedin.
Çocuğun düzeyini bilmiyor musunuz?
ADIM / Numap değerlendirmesi çocuğun tam düzeyini belirler; bu etkinlikler oraya göre önerilir.