Farkındalık & yönlendirme

Diskalkuli rehberi

Diskalkuli; sayılarla ve matematikle ilgili, zekâyla ilgisi olmayan nörogelişimsel bir öğrenme güçlüğüdür. Bu rehber belirtileri tanımanıza ve doğru adımı atmanıza yardımcı olur.

Önemli: ABMATO ve bu sayfa tanı koymaz. Burada yer alan göstergeler yalnızca farkındalık içindir. Kesin değerlendirme için bir uzmana / RAM’e başvurun.
Temeller

Diskalkuli nedir, ne değildir?

Diskalkuli, beynin sayısal bilgiyi işleme biçimindeki farklılıktan kaynaklanır. Çocukların yaklaşık %5–7’sini etkiler — yani her sınıfta ortalama 1–2 çocuk. Disleksi kadar yaygın olmasına rağmen çok daha az bilinir.

Diskalkuli: sayı hissinde, miktar kavramada, sayı olgularını hatırlamada kalıcı güçlük.
Diskalkuli değildir: tembellik, dikkatsizlik, “matematik kafası olmaması” ya da çaba eksikliği.

İyi haber: erken fark edilip doğru (somuttan soyuta) yöntemlerle desteklendiğinde, diskalkulili çocuklar matematikte güçlü ilerleme kaydedebilir.

Kırmızı bayraklar

Yaşa göre dikkat işaretleri

Tek bir işaret tanı anlamına gelmez. Birden çok işaret ısrarla ve yaşına göre belirginse, uzman görüşü almak değerlidir.

3–5 yaş · Okul öncesi
  • Parmakla saymakta belirgin zorluk
  • “Daha çok / daha az”ı karıştırma
  • Küçük miktarları (2–3) tek bakışta görememe
  • Sayı isimlerini sırayla söylemekte güçlük
6–7 yaş · 1–2. sınıf
  • 1–10 sıralamasında sürekli karışıklık
  • Sayı–nesne eşlemede tutarsızlık
  • Basit toplamayı her seferinde sayarak yapma
  • Rakamları ters yazma (uzun süre)
8+ yaş · 3–4. sınıf
  • Basamak değerini karıştırma (onlar–birler)
  • Sayı olgularını (4+3) bir türlü ezberleyememe
  • Sayı doğrusunda konumu şaşırma
  • Çok adımlı işlemde ara sonuçları unutma
Profil

Dört temel zorluk alanı

Diskalkuli herkeste aynı görünmez. ABMATO’nun alt-tip profili, desteğin nereye odaklanacağını belirlemenize yardımcı olur.

Sayı Hissi

Miktarı sezme, büyüklük karşılaştırma güçlüğü.

Olgu Hatırlama

Basit işlemleri her defasında baştan hesaplama.

Çalışma Belleği

Adımları ve ara sonuçları akılda tutamama.

Uzamsal Temsil

Sayı doğrusu, basamak ve yön karışıklığı.

Evde ne yapabilirsiniz?

Kanıt temelli destek stratejileri

🧱 Somuttan başlayın

Fasulye, taş, küp gibi elle tutulur nesnelerle çalışın; sonra resme, en son sembole geçin (CRA).

⏱️ Zaman baskısını kaldırın

Hız değil, anlama hedeftir. Süreli testler kaygıyı artırır, öğrenmeyi azaltır.

🎵 Ritim ve tekrar

Sayma şarkıları, düzenli kısa rutinler ve aralıklı tekrar olguları pekiştirir.

👀 Görselleştirin

Sayı doğrusu, onluk bloklar, beşlik/onluk kartlar soyut kavramı görünür kılar.

🤝 Öğretmenle iş birliği

Evde ve okulda aynı dili kullanın; gözlemlerinizi paylaşın.

💚 Kaygıyı yönetin

Hata normaldir. “Henüz öğrenmedik” deyin; çabayı övün, zekâyı değil.

Resmî yönlendirme

RAM / e-Devlet RAMDEVU süreci

Türkiye’de değerlendirme, Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM) üzerinden, ücretsiz yapılır.

1

Başvuru

e-Devlet’teki “MEB RAMDEVU” sistemi üzerinden en yakın RAM’den randevu alın (ya da okul rehberlik servisiyle görüşün).

2

Değerlendirme

Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu, genellikle 60 gün içinde inceleme yapar.

3

Testler & rapor

Zekâ testi, öğrenme güçlüğü değerlendirmesi ve öğretmen görüşü bir araya getirilir.

4

Sonuç & destek

Uygun görülürse “Özel Eğitim Gereksinimli” raporu ve destek eğitim hakkı tanımlanır.

Bağlantı resmî e-Devlet sayfasına yönlendirir. ABMATO bu süreçte hiçbir kişisel veri toplamaz veya iletmez.

Erken fark etmek, en güçlü destektir

Diskalkuli rehberini ve belirti listesini uygulamada ücretsiz kullanın; ev müdahale etkinliklerini keşfedin.