📏 Ölçme · Y19 · 6 kazanım

Ölçme: Açı ve Dönme — Evde Destek

Bu öğrenme yörüngesinin her düzeyi için eve özel, adım adım etkinlikler: günlük hayatta, oyunla ve çalışma yaprağıyla. Her etkinlik o düzeyin kazanımına doğrudan bağlıdır.

Nasıl kullanılır: Çocuğunuzun bulunduğu düzeyi açın; ne yapacağınız (adımlar), ne söyleyeceğiniz ve başarıyı nasıl anlayacağınız orada. Kaygısız, kısa ve olumlu tutun.
Düzey 1 · Açı ve Dönüş Sezici: Temeller
🏠 Günlük hayattaAçılıyor, kapanıyor
1

Mutfakta dolap kapağını, bir kitabı ya da makası birlikte yavaşça açıp kapatın.

2

'Bak, açılıyor... şimdi kapanıyor' deyin.

3

Çocuğun kendi kolunu dirsekten açıp kapatmasına yardım edip 'kolun da açılıyor!' diye gülümseyin; amaç hareketi hissettirmek, sayı yok.

Şunu söyleyin: «Bak kapak açılıyor, şimdi kapanıyor; senin kolun da öyle!»

✓ Başarı işareti: Çocuk bir şeyin açılma-kapanma hareketini fark edip taklit edebiliyor.

🎲 OyunlaAç-Kapa oyunu
1

Bir oyuncak makas ya da çamaşır mandalı alın.

2

Siz 'ardına kadar aç' / 'minik aç' deyin, çocuk açıklığı ayarlasın.

3

Tam kapalı ile sonuna kadar açık olanı abartılı gösterip 'hangisi daha açık?' diye sezgisini yoklayın.

Şunu söyleyin: «Şimdi ardına kadar aç... şimdi minik aç; hangisi daha açık?»

✓ Başarı işareti: Çocuk bir açıklığı 'çok' ya da 'az' açacak şekilde ayarlayabiliyor.

📝 Çalışma yaprağıylaÇok açık mı, az açık mı?
1

Evdeki menteşeli şeyleri bulun: kapı, çekmece, dizüstü ekranı.

2

Gün içinde birlikte 'çok açık mı, az açık mı?' diye konuşun.

3

Doğru-yanlış yok; sadece açıklığı fark ettiğiniz için başarı garantili.

Şunu söyleyin: «Bu kapı çok mu açık, az mı? Hadi başka açık şey de bulalım.»

✓ Başarı işareti: Çocuk çevredeki açıklıkları 'çok/az açık' diye betimleyebiliyor.

Düzey 2 · Sezgisel Açı Kurucu
🏠 Günlük hayattaİki kol bir köşe
1

Sofrada iki çatalı ya da iki pipeti uçlarından birleştirip bir 'köşe' yapın.

2

'İki kol bir noktada buluştu' deyin.

3

Çocuk kolları açıp kapatarak bir kez 'sivri', bir kez 'geniş açık' köşe kursun; köşenin iki kolu olduğunu parmağınızla gösterin.

Şunu söyleyin: «İki kol burada buluştu, bir köşe oldu; sivri mi yapalım, geniş mi?»

✓ Başarı işareti: Çocuk iki kolu bir noktada birleştirip köşe oluşturabiliyor.

🎲 OyunlaKöşe Yap oyunu
1

İki pipet/kürdan ya da iki kuru spagetti verin.

2

Siz 'bana çok geniş bir köşe yap', sonra 'şimdi sivri bir köşe yap' deyin.

3

Çocuk her seferinde kolların açıklığını değiştirerek farklı köşeler kursun.

Şunu söyleyin: «Bana çok geniş bir köşe yap; şimdi de sivri bir köşe yap.»

✓ Başarı işareti: Çocuk istenen genişlikte (sivri/geniş) bir köşe oluşturabiliyor.

📝 Çalışma yaprağıylaKöşeleri taklit et
1

Bir kâğıda birlikte çatı, dağ ve açık makas çizin.

2

'Bunların hepsinde iki kol bir köşede buluşuyor' deyin.

3

Çocuk aynı köşeleri iki pipetle taklit etsin; kolayca başarır çünkü sadece açıp kapatıyor.

Şunu söyleyin: «Bu çatının köşesini iki pipetle yapabilir misin?»

✓ Başarı işareti: Çocuk gördüğü köşeleri iki kolla yeniden oluşturabiliyor.

Düzey 3 · Örtük Açı Kullanıcı
🏠 Günlük hayattaDik köşe yap
1

Bloklarla ya da legoyla kare/dikdörtgen bir şey kurun.

2

'Köşeyi tam dik yaptın', 'bu iki kenar yan yana gidiyor, hiç buluşmuyor' diye yaptığını adlandırın.

3

Bir parça oturmazsa 'çevir bakalım, hangi köşeyle oturuyor?' deyip döndürtün.

Şunu söyleyin: «Bu köşeyi tam dik yaptın; bu iki kenar ise hiç buluşmuyor.»

✓ Başarı işareti: Çocuk yapı kurarken dik köşeleri örtük olarak kullanıyor.

🎲 OyunlaDöndür ve Otur
1

Çerçeveli bir yapboz ya da geçmeli bloklar hazırlayın.

2

Bir parçayı bilerek ters verin.

3

Çocuk doğru açıyla oturana kadar parçayı döndürsün; oturunca 'işte tam dik köşeyle yerine geçti' deyin.

Şunu söyleyin: «Parçayı döndür bakalım, hangi açıyla tam yerine oturuyor?»

✓ Başarı işareti: Çocuk bir parçayı doğru açıya getirene kadar döndürebiliyor.

📝 Çalışma yaprağıylaDik mi değil mi?
1

Bir kitabın ya da fayansın dik köşesini, çocuğun yaptığı köşeyle yan yana koyun.

2

'Seninki de bunun gibi tam dik mi?' diye karşılaştırın.

3

Dik olmayan üçgen bir parça da ekleyip onu da döndürerek oturtsun.

Şunu söyleyin: «Seninki de kitabın köşesi gibi tam dik mi? Yan yana koyalım.»

✓ Başarı işareti: Çocuk bir köşenin dik olup olmadığını bir örnekle kıyaslayabiliyor.

Düzey 4 · Açı Eşleyici
🏠 Günlük hayattaKollar farklı, açı aynı
1

İki kuru spagettiden biri kısa biri uzun, ama AYNI açıklıkta iki köşe yapın.

2

'Sence bu ikisi aynı açıda mı?' diye sorun.

3

Üst üste bindirip 'tepe noktaları ve birer kol çakıştı, öteki kollar da aynı yöne gidiyor; demek aynı açı, kollar farklı uzunlukta olsa bile' deyin.

Şunu söyleyin: «Kollar farklı uzunlukta ama açıklık aynı; bunlar aynı açı mı?»

✓ Başarı işareti: Çocuk kol uzunluğu farklı olsa bile aynı açıklıktaki açıları eşleyebiliyor.

🎲 OyunlaAynı mı? eşleme
1

İnce kâğıttan açı kopyaları kesin.

2

Çocuk iki açıyı tepe noktasından üst üste koyup öteki kolların çakışıp çakışmadığına baksın.

3

Bir açının kollarını kâğıt şeritle uzatıp 'kollar uzadı, açı değişti mi?' (hayır!) diye şaşırtın.

Şunu söyleyin: «Tepeden üst üste koy; öteki kollar da çakışıyorsa açılar aynı.»

✓ Başarı işareti: Çocuk iki açıyı üst üste koyarak eşit olup olmadıklarını bulabiliyor.

📝 Çalışma yaprağıylaAynı / farklı ayır
1

Çocuğa kolları farklı uzunlukta ama bazıları aynı açıklıkta açı çiftleri verin.

2

Çocuk 'aynı' ve 'farklı' diye ayırsın.

3

Takılırsa 'uzun kollu daha büyük değil; önemli olan kolların ne kadar açıldığı' diye hatırlatın.

Şunu söyleyin: «Uzun kollu daha büyük değil; bak açıklıkları aynı mı?»

✓ Başarı işareti: Çocuk açı çiftlerini kol uzunluğuna aldanmadan aynı/farklı diye ayırabiliyor.

Düzey 5 · Açı Büyüklüğü Karşılaştırıcı
🏠 Günlük hayattaHangisi daha geniş açılmış?
1

İki kapıyı ya da iki makası farklı açıklıkta tutun.

2

'Hangisi daha geniş açılmış?' diye sorun.

3

Çocuk kenara değil açıklığa baksın diye kasten uzun ama az açık bir şeyle, kısa ama çok açık bir şeyi yan yana koyun: 'hangisi daha çok dönmüş?'

Şunu söyleyin: «Hangisi daha geniş açılmış? Uzunluğa değil, ne kadar döndüğüne bak.»

✓ Başarı işareti: Çocuk iki açıdan hangisinin daha geniş olduğunu açıklığa bakarak söylüyor.

🎲 OyunlaHangisi Daha Geniş yarışı
1

İki kuru spagetti köşesi yapın: biri uzun kollu dar, biri kısa kollu geniş.

2

Çocuk genişini seçsin.

3

Kararsızsa ikisini tepeden üst üste bindirip 'hangi kol daha dışarı dönmüş?' diye gösterin.

Şunu söyleyin: «Hangisi daha geniş? Üst üste koyalım, hangi kol daha dışarı dönmüş?»

✓ Başarı işareti: Çocuk kol uzunluğundan bağımsız olarak daha geniş açıyı seçebiliyor.

📝 Çalışma yaprağıylaSivriden genişe sırala
1

Üç-dört köşeyi en sivriden en genişe doğru sıralatın.

2

Bir kitabın dik köşesini ölçüt alıp her açı için 'bundan dar mı, geniş mi?' desin.

3

Uzun kollu dar bir açıyı kasten araya koyup kenara aldanmadan sıralamasını sağlayın.

Şunu söyleyin: «En sivriden en genişe sırala; dik köşeyle kıyasla dar mı geniş mi.»

✓ Başarı işareti: Çocuk açıları büyüklüklerine göre doğru sıralayabiliyor.

Düzey 6 · Açı Ölçücü
🏠 Günlük hayattaÇeyrek dönüş ölçü
1

Bir kitabın dik köşesini (gönye gibi) alıp 'bu çeyrek dönüş, tam köşe' deyin.

2

Evdeki bir açıyı (açık dolap kapağı, saatin akrep-yelkovanı) buna kıyaslayın.

3

'Bundan küçük mü, büyük mü?' diye konuşup derecenin tekrarlanan bir ölçü olduğunu sezdirin.

Şunu söyleyin: «Bu kitabın köşesi tam dik; saatin açısı bundan küçük mü büyük mü?»

✓ Başarı işareti: Çocuk bir açıyı dik açı ölçütüyle kıyaslayıp küçük/büyük diyebiliyor.

🎲 OyunlaAçı Ölç oyunu
1

Kâğıttan ya da gerçek bir açıölçer alın.

2

Merkezini köşenin tam tepesine, sıfır çizgisini bir kola oturtun.

3

Öteki kolun gösterdiği dereceyi okuyun; kolları uzatıp 'derece değişti mi?' (hayır) diye pekiştirin.

Şunu söyleyin: «Merkezi köşeye koy, sıfırı bir kola; öteki kol kaç derece gösteriyor?»

✓ Başarı işareti: Çocuk açıölçeri doğru yerleştirip bir açının derecesini okuyabiliyor.

📝 Çalışma yaprağıylaDereceyle akıl yürüt
1

Birkaç hazır açıyı (sivri, dik, geniş) açıölçerle ölçtürün.

2

Önce dik açıyı bulup '90 derece' çıpasını kurun, sonra 'bu ondan küçük, demek 90'dan az' diye akıl yürütsün.

3

İleri adım: 'bana 60 derecelik bir açı çiz' deyip açıölçerle kurdurun.

Şunu söyleyin: «Dik açı 90 derece; bu ondan küçükse kaç derece olabilir?»

✓ Başarı işareti: Çocuk açıları dereceyle ölçüp 90 dereceye göre yorumlayabiliyor.

Çocuğun düzeyini bilmiyor musunuz?

ADIM / Numap değerlendirmesi çocuğun tam düzeyini belirler; bu etkinlikler oraya göre önerilir.