Uzamsal Görselleştirme ve İmgelem — Evde Destek
Bu öğrenme yörüngesinin her düzeyi için eve özel, adım adım etkinlikler: günlük hayatta, oyunla ve çalışma yaprağıyla. Her etkinlik o düzeyin kazanımına doğrudan bağlıdır.
Düzey 1 · Sezgisel Hareket Ettiren: Temeller
Oyuncak toplarken nesneleri birlikte yerlerine yerleştirin.
Arabayı kutuya itin, ayıyı rafa kaldırın.
'Hadi bunu buraya kaydıralım' diyerek her nesneyi elle hareket ettirsin.
✓ Başarı işareti: Nesneleri eliyle iterek/çekerek istenen yere getirir.
Yere bir battaniye serin, üstüne oyuncaklar koyun.
'Topu sana doğru getir, sonra benden uzağa götür' deyin.
Çocuk nesneyi iterek, çekerek özgürce hareket ettirsin.
✓ Başarı işareti: Nesneyi kendine doğru ve uzağa bilinçli olarak hareket ettirir.
Masaya 3-4 küçük kap koyun.
Çocuktan bir fasulyeyi/makarnayı kaptan kaba taşımasını isteyin.
Başardığında 'tam yerine koydun' deyin; gezdirmek serbest.
✓ Başarı işareti: Küçük nesneyi bir yerden alıp hedef kaba taşır.
Düzey 2 · Somut Kaydıran, Yansıtan, Döndüren
Bir bardağı masada kaydırın, sonra ters çevirin (yansıtın), sonra döndürün.
Çocuğa aynısını yaptırın.
'Sen de kaydır, sen de çevir, sen de döndür' deyin; üç hareketi de denesin.
✓ Başarı işareti: Kaydırma, yansıtma ve döndürmeyi somut nesneyle ayrı ayrı yapar.
Bir oyuncak araba/kaşık alın: önce ileri kaydırın.
Sonra aynaya bakar gibi ters yatırın (yansıtın), sonra masada döndürün.
Çocuk her seferinde sizi taklit etsin.
✓ Başarı işareti: Gösterilen üç hareketi sırayla taklit eder.
Bir el ayası şeklini kâğıda çizip kesin.
Çocuk onu masada kaydırsın, ters çevirsin (sağ-sol değişsin), bir de döndürsün.
Hangi hareketin neyi değiştirdiğini birlikte fark edin.
✓ Başarı işareti: Kâğıt şekli üç dönüşümle hareket ettirir, farkı sezer.
Düzey 3 · Basit Kaydıran ve Döndüren
Bir oyuncağı 'şuradan şuraya kaydır' (yerini değiştir) diye yönlendirin.
Ya da 'olduğu yerde çevir' (döndür) deyin.
Sadece bu iki basit hareketi günlük objelerle tekrar ettirin.
✓ Başarı işareti: Kaydırma ile döndürmeyi ayırt edip istenenini yapar.
Bir bardak altlığını/küçük tabağı masada bir noktadan diğerine kaydırın.
Sonra olduğu yerde yavaşça döndürün.
'Sıra sende: önce kaydır, şimdi döndür' deyin.
✓ Başarı işareti: Aynı nesneyle önce kaydırma sonra döndürme yapar.
Kâğıda bir ok çizip kesin.
Çocuktan oku masada sağa doğru kaydırmasını isteyin.
Sonra ucu yukarı bakacak şekilde döndürmesini isteyin.
✓ Başarı işareti: Oku kaydırır ve istenen yöne döndürür.
Düzey 4 · Başlangıç Kaydıran, Yansıtan, Döndüren
Sofra kurarken peçeteyi çocuğa verin.
'Tabağın yanına kaydır', 'ikiye katla gibi ters çevir', 'köşesini döndür' deyin.
Üç hareketi de yavaşça, adım adım deneyin.
✓ Başarı işareti: Üç dönüşümü tek nesneyle, başlangıç düzeyinde uygular.
İki özdeş oyuncak/blok alın.
Birini siz bir konuma getirin (kaydırıp, çevirip ya da döndürüp).
Çocuk diğerini aynı hâle getirmeye çalışsın; üç hareketi de sırayla deneyin.
✓ Başarı işareti: Hedef konuma ulaşmak için doğru dönüşümü seçip uygular.
Bir 'L' ya da bot şeklini kâğıttan kesin (sağ-sol farkı belli olsun).
Çocuk onu kaydırsın, aynadaki gibi ters çevirsin, bir de çeyrek döndürsün.
Üçünü de denemesi başarı sayılır; doğruluk zamanla gelir.
✓ Başarı işareti: Yön farkı belli şekilde üç dönüşümü ayırt ederek dener.
Düzey 5 · Kaydıran, Yansıtan, Döndüren
Bulaşıkları yerleştirirken bir kabı belli bir yere 'kaydırmasını' isteyin.
Diğerini 'ters çevirmesini', bir başkasını 'döndürerek' yerleştirmesini isteyin.
Artık ipucu vermeden üç hareketi de rahatça yapabilsin.
✓ Başarı işareti: Üç dönüşümü ipucu almadan, güvenle ve doğru uygular.
Kâğıttan birkaç farklı şekil kesin, bir 'çerçeve' çizin.
Çocuk şekilleri kaydırıp, çevirip, döndürerek çerçeveye sığdırsın.
Boşluk kalmayacak şekilde yerleştirmeye çalışsın.
✓ Başarı işareti: Şekilleri uygun dönüşümle çevirip çerçeveye boşluksuz yerleştirir.
İki sütunlu sayfa hazırlayın: solda bir şekil, sağda kaydırılmış/yansıtılmış/döndürülmüş hâli.
Çocuk her satırda hangi hareketin yapıldığını söylesin.
Elindeki kâğıt şekille o hareketi göstererek doğrulasın.
✓ Başarı işareti: Yapılan dönüşümü doğru adlandırır ve şekille gösterir.
Düzey 6 · Çapraz Hareket Ettiren
Çamaşır asarken/kitap yerleştirirken bir nesneyi köşeden köşeye çapraz kaydırsın.
'Şu üst köşeden alt köşeye çapraz götür' deyin.
Düz değil, çapraz yönü vurgulayın.
✓ Başarı işareti: Nesneyi yatay/dikey değil, çapraz yönde hareket ettirir.
Dama tahtası ya da kareli kâğıt çizin.
Bir pulu çaprazlamasına (köşegen boyunca) hareket ettirme oyunu oynayın.
'Bir kare çapraz ilerle' deyin.
✓ Başarı işareti: Pulu köşegen boyunca, çapraz adımlarla ilerletir.
Kareli kâğıtta iki nokta işaretleyin (biri sol-üst, biri sağ-alt).
Çocuk bir nesneyi ya da kalemini çapraz çizgi boyunca iki nokta arasında götürsün.
Köşegen hareketi hissetmesi yeterli.
✓ Başarı işareti: İki noktayı köşegen (çapraz) bir yolla birleştirir.
Düzey 7 · Zihinsel Hareket Ettiren
Bir nesne gösterip 'Bunu kafanda çevirsen ne olurdu, hangi yüzü görünürdü?' diye sorun.
Önce gözünü kapatıp hayal etsin.
Sonra gerçekten çevirip kontrol edin; tahmin tutmasa da merakı kutlayın.
✓ Başarı işareti: Bir dönüşümün sonucunu çevirmeden önce zihinde tahmin eder.
Bir resimli kart/oyuncak gösterip saklayın.
'Bunu ters çevirsem nasıl görünür, çiz/anlat' deyin.
Çocuk zihninde döndürüp tarif etsin, sonra birlikte bakıp karşılaştırın.
✓ Başarı işareti: Görmeden, zihinde döndürüp sonucu tarif edebilir.
Kâğıda basit bir şekil çizin.
Çocuktan onu zihninde döndürünce/yansıtınca nasıl olacağını yandaki boşluğa çizmesini isteyin.
Sonra kâğıdı gerçekten çevirip karşılaştırın; yaklaştıysa büyük başarı.
✓ Başarı işareti: Şeklin zihinde döndürülmüş hâlini kâğıda yaklaşık çizer.
Bu yörünge için hazır etkinlikler
Aşağıdaki ABMATO etkinlikleri bu yörüngeyi destekler — malzeme, adımlar ve indirilebilir PDF ile.
🪞 Ayna Oyunu
Bir nesnenin simetrisini vücut ve kâğıt üzerinde keşfedin.
👀 Farklı Açılardan Bak
Aynı nesneyi farklı pozisyonlardan çizerek perspektif keşfedin.
🦋 Simetri Kelebeği
Boya damlasıyla kâğıdı katlayıp açın — mükemmel simetri ortaya çıksın.
🍀 Doğada Simetri Avı
Parkta, bahçede, evde simetrik şekilleri bulup fotoğrafla veya çizin.
🧱 Blok Kopya
Bir blok yapısını gösterin, çocuk aynısını karşınızda yeniden kursun.
🪞 İkiz Bulma
Evdeki nesnelerin ikizlerini (eş ve simetrik) bulun.
🟦 Izgara Sanatçısı
Kareli kâğıtta renk kodlarıyla bir desen oluşturup algoritmik düşünün.
Çocuğun düzeyini bilmiyor musunuz?
ADIM / Numap değerlendirmesi çocuğun tam düzeyini belirler; bu etkinlikler oraya göre önerilir.