3B Şekiller — Evde Destek

Elinize geçen top, kutu, konserve kutusu, dondurma külahı gibi nesneleri çocuğa verin.

Evirip çevirmesine, yuvarlamasına, üst üste koymasına izin verin.

Siz de 'bak, bu yuvarlanıyor', 'bu duruyor, köşesi var' diye eşlik edin; amaç ad öğretmek değil, nasıl davrandığını elle keşfettirmek.

Bir kitabı ya da tepsiyi hafifçe eğip rampa yapın.

Topu, kutuyu, salça kutusunu sırayla bırakın.

'Hangisi kaydı, hangisi durdu?' diye birlikte izleyip her seferinde gülüşün.

Bir sepete üç dört farklı biçimli nesne koyun (top/misket, kutu, külah).

'Yuvarlananı bana ver' deyin, sonra 'üst üste konanı ver' deyin.

Yanlış-doğru yok; her doğru hareketi 'evet, bu yuvarlandı!' diye sevinçle adlandırın.

Market poşetini birlikte boşaltırken 'topu bul' (portakal), 'kutuyu bul' (kraker kutusu) diye seçtirin.

Çocuk günlük adıyla (top, kutu) söylesin.

Yanına matematiksel adını sıkıştırmadan ekleyin: 'evet, top; buna küre de denir, her yeri yuvarlak.'

Bir torbaya top, küp/zar, kutu, salça kutusu koyun.

'Bana yuvarlağı/topu çıkar', 'şimdi kutuyu çıkar' diye sırayla istetin.

Aynı şeklin farklı boyunu kullanın (misket ile portakal, zar ile tahta küp) ki tanıma görünüşe değil biçime bağlansın.

Sofrada ya da oyuncak köşesinde nesneleri ayırttırın.

'Top gibi olanları' bir tabağa, 'kutu gibi olanları' başka tabağa koysun.

Her ayırdığında 'bu nasıl, sivri mi yuvarlak mı?' diye günlük bir nitelikle betimletin; iki şekille başlayıp başarıyı garantileyin.

Bir konserve kutusunu (silindir) ya da külahı eline verip 'bu hangi cisim?' diye sorun.

Parmağıyla altını gösterip 'peki bu yüzü hangi düz şekil?' deyin (silindir tabanı → daire).

'Silindir bir cisim; yüzlerinden biri daire' diyerek düz şekil ile cisim ayrımını sesli yapın.

Birkaç katıyı masaya dizin (kutu, salça kutusu, külah, zar).

Siz bir yüz şekli söyleyin ('yüzü kare olan hangisi?', 'tabanı daire olan hangisi?').

Çocuk doğru cismi elde döndürerek bulsun; sonra sıra ona geçsin, o tarif etsin siz bulun.

Bir kâğıda büyük bir daire, bir kare, bir üçgen çizin.

Çocuk evden bulduğu cisimleri (kutu → kare, konserve → daire) bu şekillerin yanına götürüp yüzünü eşleştirsin.

'Silindiri bul, koniyi bul' küçük oyunuyla bitirip en az bir cismi matematiksel adıyla söylemesini kutlayın.

Eline bir mukavva kutu (kraker/diş macunu kutusu) verin.

'Kaç yüzü var, her yüze bir kez dokunarak say' deyin.

Kutuyu birlikte sistemli çevirin: 'üst-alt, ön-arka, sağ-sol'; arka yüzler atlanmasın, hiçbir yüz iki kez sayılmasın.

Saydığınız her yüze küçük bir çıkartma ya da renkli bant yapıştırın.

'İşaretlediğin yüzü bir daha sayamazsın' deyin.

Sonunda çıkartmaları sayıp doğrulayın ('altı yüz, hepsi dikdörtgen'); küp/zarla ve farklı bir kutuyla tekrarlayın.

Bir kâğıt kutuyu açıp (açınımını çıkarıp) düz serin.

Yüzleri birlikte sayın, sonra tekrar katlayıp 'kapalıyken de aynı altı yüz var' diye gösterin.

Kolaylaştırmak için önce sadece üst-alt, sonra yan yüzleri ayrı saydırın; her yüzü tam bir kez saymayı övün.

Boşalan kibrit/ilaç kutularını, pipet ya da kürdanları kullanın.

'Bir küp yapacağız, sence kaç tane kare yüz gerekir?' diye ÖNCE sayıyı kestirtin (6).

Sonra birlikte kurun; köşeler dik mi, her yüz birleşti mi, boşluk kaldı mı diye çocuğa denetletin.

Karton kareleri bantla ya da geçmeli oyuncak parçalarını kullanarak kapalı bir küp/kutu kurun.

Modeli (gerçek bir kutu) yanına koyup 'kaç yüz, nasıl birleşmiş?' diye inceletin, sonra modelsiz kurdurun.

Bir küpün haç biçimli açınımını kesip katlatarak 'bu katlanınca küp olur mu?' diye sınatın.

Bir cismi (kutu/küp) verip 'adı ne, kaç yüzü, kaç köşesi var?' diye birden çok özelliğini saydırın.

Küçük bir kâğıda yazdırın (yüz / kenar / köşe).

Birkaç açınım kartı gösterip 'hangisi katlanınca küp olur?' diye seçtirin; 'bu özelliklerle bu hangi cisim?' diye doğrulatın.

Evdeki katıları masaya toplayın.

Özellikten cisme gidin: 'bütün yüzleri kare olan hangisi?' (küp), 'hiç düz yüzü olmayan, sadece yuvarlanan hangisi?' (top/küre).

Tek bir nesneyi değil ortak özelliği soruyorsunuz; çocuk gerekçesini söylesin: 'neye göre buldun?'

Cisimleri tabaklara ya da iplerle ayırttırın: 'prizma gibi olanları bir kenara ayır; neden prizma?' (iki ucu aynı, yanları dikdörtgen).

Ölçütü değiştirin: 'şimdi yuvarlananları ayır', 'şimdi sivri tepesi olanları (piramit/koni) ayır.'

Aynı cisimleri farklı kurallarla yeniden gruplatın.

Çocuğa bir sınıflama kuralı koydurun ('ben düz yüzlüleri/yuvarlananları seçiyorum, bil bakalım kuralım ne?') ve siz tahmin edin; sonra rolleri değiştirin.

'Küp aynı zamanda bir prizma mı, neden?' gibi bir soruyla sınıfların iç içe geçebileceğini fark ettirin.

Tek bir doğru ayrım olmadığını birlikte keşfedin.