Örüntü, Yapı ve Cebirsel Düşünme — Evde Destek
Bu öğrenme yörüngesinin her düzeyi için eve özel, adım adım etkinlikler: günlük hayatta, oyunla ve çalışma yaprağıyla. Her etkinlik o düzeyin kazanımına doğrudan bağlıdır.
Düzey 1 · Sezgisel Örüntücü: Temeller
Yemek hazırlarken bir tabağa kırmızı-yeşil-kırmızı-yeşil domates dizin.
Birlikte ritimle 'kırmızı, yeşil, kırmızı, yeşil' deyin.
Çocuk sadece keyifle izlesin ya da tekrar etsin; doğru-yanlış aramayın.
✓ Başarı işareti: Düzenli diziye dikkatini verir, ritmi keyifle izler.
İki renk Lego veya kapak alın.
'Tık-tak, tık-tak' diyerek mavi-sarı-mavi-sarı dizin, elinizle ritim tutun.
Çocuk bu düzenli ses-görseli sizinle birlikte hissetsin.
✓ Başarı işareti: Düzenli sesli-görsel ritme eşlik eder ya da ilgiyle bakar.
Bir kâğıda iki kalıpla (yuvarlak-kare-yuvarlak-kare) damga/çıkartma yapın.
Çocuk parmağıyla soldan sağa üzerinden geçsin.
Amaç sıralı düzene dokunma ve göz alıştırması; sonuç beklemeyin.
✓ Başarı işareti: Sıralı dizinin üstünden soldan sağa düzenli geçer.
Düzey 2 · Örüntü Tanıyıcı
Sofrada çatal-kaşık-çatal-kaşık dizin.
'Burada bir tekrar var, bak nasıl dönüp duruyor!' deyin.
'Bu sıralı mı, karışık mı?' diye sorun.
✓ Başarı işareti: Tekrar eden dizilişe 'sıralı' der, bir düzen olduğunu fark eder.
Yastık-ayıcık-yastık-ayıcık gibi iki eşyayı yere sıralayın.
Bir köşeye de aynı eşyaları gelişigüzel yığın.
'Hangisi sıra sıra, hangisi karışık?' diye sorup tekrarlıyı birlikte gösterin.
✓ Başarı işareti: Düzenli sırayı karışık yığından ayırt eder.
Kâğıda biri düzenli (●▲●▲●▲), biri rastgele iki şerit çizin.
Çocuk tekrar eden, sıralı şeridi parmağıyla işaretlesin.
Doğru bulunca 'evet, bu sıra sıra gidiyor' deyin.
✓ Başarı işareti: Tekrarlı şeridi rastgele şeritten ayırıp işaretler.
Düzey 3 · Örüntü Tamamlayıcı
Çorapları çift-tek-çift-tek katlayın.
Ortadan bir tanesini gizleyip 'buraya hangisi gelmeliydi?' diye sorun.
Çocuk tekrara bakarak eksik olanı söyleyip yerine koysun.
✓ Başarı işareti: Tekrara bakıp boşluğa gelen öğeyi doğru söyler.
Kaşık-bardak-kaşık-bardak dizin.
'Hadi gözünü kapat!' deyip aradan bir öğeyi saklayın.
Gözünü açınca 'burada ne eksik?' diye sorun; boşluğu doğru eşyayla doldursun.
✓ Başarı işareti: Örüntüye bakarak eksilen öğeyi bulup yerine koyar.
Kâğıda ●■●_●■ gibi bir şerit çizin, bir kutucuğu boş bırakın.
Çocuk iki yanına baksın.
Boşluğa gelen şekli çizsin veya çıkartmayla tamamlasın.
✓ Başarı işareti: Kurala göre boşluğa doğru şekli yerleştirir.
Düzey 4 · AB Örüntü Kopyalayıcı
Bir kırmızı bir mavi toka takın: kırmızı-mavi-kırmızı-mavi.
'Ben böyle dizdim' deyin.
Çocuk kendi tokalarıyla tıpkı sizinki gibi aynı sırayla dizsin.
✓ Başarı işareti: Verilen AB dizisini aynı sırayla birebir kopyalar.
Boncuk/makarnayı kırmızı-yeşil-kırmızı-yeşil bir ipe dizin.
Çocuğa ikinci bir ip verin.
'Benimkine tıpatıp benzeyen bir kolye yap' deyip yan yana karşılaştırın.
✓ Başarı işareti: İkinci ipe aynı renk sırasını birebir dizer.
Üst satıra mavi-sarı-mavi-sarı bir örüntü hazırlayın.
Çocuk hemen alttaki boş satıra baksın.
Aynı renkleri aynı sırayla boyayarak bire bir kopyalasın.
✓ Başarı işareti: Alt satırı üstteki örüntüyle aynı sırada doldurur.
Düzey 5 · Örüntü Genişletici
Merdiven çıkarken 'iki ayak sağ, iki ayak sol' ya da 'büyük-büyük-küçük adım' ritmi tutturun.
Birkaç tur birlikte yapın.
Çocuk bu kalıbı bozmadan birkaç tur daha uzatsın.
✓ Başarı işareti: AABB/ABC ritmini bozmadan birkaç tur sürdürür.
El çırpma-el çırpma-diz vurma (AAB) gibi bir ses örüntüsü başlatın.
Siz iki tur yapın.
'Sen devam ettir!' deyip çocuk kalıbı koparmadan birkaç kez sürdürsün.
✓ Başarı işareti: Çok öğeli birimi koruyarak örüntüyü devam ettirir.
Kâğıda AABB/ABC örüntüsünün ilk birkaç öğesini çizin (●●▲▲●●▲▲...).
Satırın sonunu boş bırakın.
Çocuk kuralı koruyarak satırı sonuna kadar uzatsın.
✓ Başarı işareti: Tekrar birimini doğru kesip örüntüyü doğru uzatır.
Düzey 6 · Örüntü Çevirici ve Birim Tanıyıcı
Bir kalıp kurun: 'alkış-alkış-ıslık'.
'Şimdi bunu zıplamayla anlatalım: zıpla-zıpla-dön' deyip aynı kuralı başka harekete çevirin.
Çocuk tekrar eden parçanın (birim) ne olduğunu söylesin.
✓ Başarı işareti: Tekrar birimini bulur ve aynı kuralı başka harekete çevirir.
Boncukla kırmızı-kırmızı-mavi örüntüsü dizin.
'Bunu kapaklarla yapsak nasıl olurdu?' deyip aynı kuralı farklı malzemeyle kurun.
'Hep tekrar eden parça hangisi?' diye çekirdek birimi buldurun.
✓ Başarı işareti: Aynı kuralı yeni malzemeyle kurar, çekirdek birimi gösterir.
Üstte renkli bir örüntü olsun (sarı-sarı-yeşil).
Altta çocuk aynı kuralı şekillerle (●●▲) yeniden çizsin.
Tekrar eden çekirdek birimin altını birlikte çizin.
✓ Başarı işareti: Renk kuralını şekle çevirir ve tekrar birimini işaretler.
Düzey 7 · Sayısal Örüntücü
Merdiven sayarken '2, 4, 6, 8...' ya da kapı numaralarını söyleyin.
'Sıradaki sayı kaç olur dersin?' diye sorun.
Çocuk sayısal sırayı bir-iki adım daha sürdürsün.
✓ Başarı işareti: Sayısal diziyi bir-iki adım doğru ilerletir.
Zar atıp her turda 2 düğme/fasulye ekleyin.
'Şimdi kaç oldu?' diyerek yığını 2, 4, 6, 8 diye büyütün.
Çocuk bir sonraki turda kaç olacağını tahmin edip kontrol etsin.
✓ Başarı işareti: Sonraki sayıyı tahmin edip nesneyle doğrular.
Kâğıda '5, 10, 15, __, __' ya da '1, 3, 5, __' yazın.
Çocuk boşlukları bularak diziyi tamamlasın.
Rakamı yazamıyorsa o kadar nesne çizsin.
✓ Başarı işareti: Sayısal örüntüyü kuralına uygun tamamlar.
Düzey 8 · Başlangıç Aritmetik Örüntücü
Bir dizi söyleyin: '3, 6, 9, 12'.
'Her seferinde ne kadar artıyoruz, sırrı ne?' diye sorun.
Çocuk 'hep 3 ekliyoruz' gibi kuralı keşfedip yeni bir sayıyla denesin.
✓ Başarı işareti: Sabit artışı (kuralı) söyler ve diziyi sürdürür.
Kart destesinden sırayla kart açın (2, 5, 8).
Aralarındaki farkı birlikte söyleyin: 'üçer üçer'.
'Kural ne, bir sonraki kaç olmalı?' diye çocuk tahmin yürütsün.
✓ Başarı işareti: Terimler arası sabit farkı bulup sonraki terimi söyler.
'4, 7, 10, 13' gibi bir dizi verin.
Altına 'Kural: her adımda + ___' yazın.
Çocuk artış miktarını yazsın ve diziyi iki adım daha uzatsın.
✓ Başarı işareti: Artış miktarını yazar ve kurala göre diziyi uzatır.
Düzey 9 · İlişkisel Düşünür +/−
İki tabağa eşit kurabiye koyun: 'bu tarafta 3, bu tarafta da 3, eşit'.
Birinden bir tane alın: 'eşitlik bozuldu' deyin.
'Dengelemek için ne yapmalı?' diye konuşun.
✓ Başarı işareti: Eşitliği bozulan tarafı doğru sayıda ekleyip/çıkarıp dengeler.
İki kaba (ya da teraziye) aynı sayıda kapak koyup dengeyi gösterin.
Bir tarafa 1 ekleyin.
Çocuk öbür tarafı eşitlemek için kaç eklemesi gerektiğini bulup dengeyi kursun.
✓ Başarı işareti: İki tarafı eşit sayıya getirerek dengeyi kurar.
Kâğıda iki kutu çizip ortasına '=' koyun, soluna 5 nesne çizin.
Çocuk sağ kutuya da aynı sayıda çizerek eşitliği kursun.
'Soldan 2 alırsam sağdan kaç almalıyım?' sorusunu çizerek çözsün.
✓ Başarı işareti: İki tarafı eşitleyecek sayıyı çizer, '=' işaretini denge olarak kullanır.
Düzey 10 · İlişkisel Düşünür—Sembolik +/−
Kâğıda '3 + 2 = 2 + __' yazın.
'İki taraf da eşit olmalı, boşluğa ne gelir?' diye sorun.
Çocuk '=' işaretinin 'iki taraf aynı' demek olduğunu kullanarak doldursun.
✓ Başarı işareti: '=' işaretini denge olarak yorumlayıp doğru sayıyı yazar.
Rakam kartları ve '+', '=' kartlarıyla yere '4 + __ = 6' kurun.
Çocuk eksik kartı seçip koyarak doğru kartı bulsun.
Sonra nesnelerle doğrulayın.
✓ Başarı işareti: Eşitliği sağlayan kartı seçer ve nesneyle doğrular.
'5 + 3 = 8 + __', '7 = 4 + __', '6 − 2 = __ + 1' yazın.
Çocuk her satırda iki tarafı denkleştiren sayıyı bulsun.
Boşlukları doldursun.
✓ Başarı işareti: Her sembolik eşitlikte iki tarafı eşitleyen sayıyı bulur.
Düzey 11 · Çarpmayla İlişkisel Düşünür
Sofrayı kurarken 'her tabağa 2 çatal koyacağız' deyin.
'3 tabak olursa kaç çatal lazım?' diye sorup ikişer ikişer sayın.
Çocuk 'her kişi için 2' ilişkisini kullanarak toplamı bulsun.
✓ Başarı işareti: 'Her birine bu kadar' ilişkisini kullanarak toplamı bulur.
Zar atıp çıkan sayı kadar 'kutu' çizin.
Her kutuya hep 3 düğme koyun.
'Her seferinde 3'er gidiyor, 4 kutuda kaç eder?' diye çarpımsal hesaplatın.
✓ Başarı işareti: Sabit grup büyüklüğünü kullanarak toplamı çarpımsal bulur.
Bir tablo çizin: 1 paket=2 kalem, 2 paket=4, 3 paket=__, 4 paket=__.
Çocuk 'her pakette 2' kuralını görsün.
Tabloyu çarpımsal ilişkiyle tamamlasın.
✓ Başarı işareti: Çarpımsal kuralı görüp tabloyu doğru tamamlar (sabit ekleme yapmaz).
Düzey 12 · İşlevsel Cebirsel Düşünür
'Sihirli makine' oyunu kurun: 'Ben hep 2 fazlasını söylüyorum'.
'3 dersem 5, 5 dersem 7' diye birkaç örnek verin.
'Ben 10 dersem sen ne dersin?' deyip girdi-çıktı ilişkisini yakalayın.
✓ Başarı işareti: Girdi-çıktı kuralını yeni bir girdiye doğru uygular.
Bir kutuyu 'sihirli makine' yapın.
İçine konan her sayıya aynı işlemi uygulayın (×2 veya +3).
Birkaç örnekten sonra çocuk gizli kuralı bulup yeni girdilere çıktı söylesin.
✓ Başarı işareti: Birkaç örnekten kuralı çıkarır ve yeni girdiye uygular.
İki sütunlu 'Girdi / Çıktı' tablosu verin (1→4, 2→5, 3→6, 4→__).
Çocuk değişkenler arasındaki kuralı (çıktı = girdi + 3) bulsun.
Hem boşlukları doldursun hem kuralı kendi cümlesiyle yazsın.
✓ Başarı işareti: İşlev kuralını bulur, boşluğu doldurur ve kuralı ifade eder.
Bu yörünge için hazır etkinlikler
Aşağıdaki ABMATO etkinlikleri bu yörüngeyi destekler — malzeme, adımlar ve indirilebilir PDF ile.
🧦 Çorapları Eşleştir
Çamaşırları renk ve desene göre eşleştirin.
⚖️ Terazi Dengesi
Eşit işaretinin "aynı" anlamını terazi ile keşfedin.
🔗 Örüntü Kaşifi
Sayısal ve şekilsel örüntülerdeki kuralı çözümleyip tahmin edin.
🟰 Doğru mu Yanlış mı?
Eşitlik ifadelerini doğru/yanlış olarak değerlendirme oyunu.
🎨 Boncuk Örüntü Atölyesi
Renkli boncuk, düğme veya makarna ile artan/azalan örüntüler kurup kuralı keşfedin.
🎵 Ritim Sayma
Alkış ve ritimle sayı örüntüleri oluşturun.
💨 Yüzlük Tablo Atlaması
Yüzlük tabloda ikişer, üçer, dörder, beşer, altışar atlama — örüntüyü keşfedin.
📝 Kendin Problem Yaz
Çocuk bir sayı seçsin, buna uygun günlük yaşam problemi üretsin.
Çocuğun düzeyini bilmiyor musunuz?
ADIM / Numap değerlendirmesi çocuğun tam düzeyini belirler; bu etkinlikler oraya göre önerilir.