🔄 Cebir & Örüntü · Y08 · 12 kazanım

Örüntü, Yapı ve Cebirsel Düşünme — Evde Destek

Bu öğrenme yörüngesinin her düzeyi için eve özel, adım adım etkinlikler: günlük hayatta, oyunla ve çalışma yaprağıyla. Her etkinlik o düzeyin kazanımına doğrudan bağlıdır.

Nasıl kullanılır: Çocuğunuzun bulunduğu düzeyi açın; ne yapacağınız (adımlar), ne söyleyeceğiniz ve başarıyı nasıl anlayacağınız orada. Kaygısız, kısa ve olumlu tutun.
Düzey 1 · Sezgisel Örüntücü: Temeller
🏠 Günlük hayattaDüzeni hisset
1

Yemek hazırlarken bir tabağa kırmızı-yeşil-kırmızı-yeşil domates dizin.

2

Birlikte ritimle 'kırmızı, yeşil, kırmızı, yeşil' deyin.

3

Çocuk sadece keyifle izlesin ya da tekrar etsin; doğru-yanlış aramayın.

Şunu söyleyin: «Kırmızı, yeşil, kırmızı, yeşil... bak nasıl dönüp duruyor!»

✓ Başarı işareti: Düzenli diziye dikkatini verir, ritmi keyifle izler.

🎲 OyunlaTık-tak ritmi
1

İki renk Lego veya kapak alın.

2

'Tık-tak, tık-tak' diyerek mavi-sarı-mavi-sarı dizin, elinizle ritim tutun.

3

Çocuk bu düzenli ses-görseli sizinle birlikte hissetsin.

Şunu söyleyin: «Tık-tak, tık-tak; duydun mu, hep aynı şekilde gidiyor.»

✓ Başarı işareti: Düzenli sesli-görsel ritme eşlik eder ya da ilgiyle bakar.

📝 Çalışma yaprağıylaSıra üstünde gez
1

Bir kâğıda iki kalıpla (yuvarlak-kare-yuvarlak-kare) damga/çıkartma yapın.

2

Çocuk parmağıyla soldan sağa üzerinden geçsin.

3

Amaç sıralı düzene dokunma ve göz alıştırması; sonuç beklemeyin.

Şunu söyleyin: «Parmağınla baştan sona gez: yuvarlak, kare, yuvarlak, kare.»

✓ Başarı işareti: Sıralı dizinin üstünden soldan sağa düzenli geçer.

Düzey 2 · Örüntü Tanıyıcı
🏠 Günlük hayattaSıralı mı karışık mı
1

Sofrada çatal-kaşık-çatal-kaşık dizin.

2

'Burada bir tekrar var, bak nasıl dönüp duruyor!' deyin.

3

'Bu sıralı mı, karışık mı?' diye sorun.

Şunu söyleyin: «Bu diziliş sıralı mı, yoksa karışık mı?»

✓ Başarı işareti: Tekrar eden dizilişe 'sıralı' der, bir düzen olduğunu fark eder.

🎲 OyunlaSıralıyı yakala
1

Yastık-ayıcık-yastık-ayıcık gibi iki eşyayı yere sıralayın.

2

Bir köşeye de aynı eşyaları gelişigüzel yığın.

3

'Hangisi sıra sıra, hangisi karışık?' diye sorup tekrarlıyı birlikte gösterin.

Şunu söyleyin: «Hangisi sıra sıra gidiyor, hangisi karışık?»

✓ Başarı işareti: Düzenli sırayı karışık yığından ayırt eder.

📝 Çalışma yaprağıylaTekrarlı şeridi seç
1

Kâğıda biri düzenli (●▲●▲●▲), biri rastgele iki şerit çizin.

2

Çocuk tekrar eden, sıralı şeridi parmağıyla işaretlesin.

3

Doğru bulunca 'evet, bu sıra sıra gidiyor' deyin.

Şunu söyleyin: «Hangi şerit tekrar ederek sıra sıra gidiyor?»

✓ Başarı işareti: Tekrarlı şeridi rastgele şeritten ayırıp işaretler.

Düzey 3 · Örüntü Tamamlayıcı
🏠 Günlük hayattaEksik olan ne
1

Çorapları çift-tek-çift-tek katlayın.

2

Ortadan bir tanesini gizleyip 'buraya hangisi gelmeliydi?' diye sorun.

3

Çocuk tekrara bakarak eksik olanı söyleyip yerine koysun.

Şunu söyleyin: «Sıra böyle gidiyordu; buraya hangisi gelmeliydi?»

✓ Başarı işareti: Tekrara bakıp boşluğa gelen öğeyi doğru söyler.

🎲 OyunlaNe eksildi
1

Kaşık-bardak-kaşık-bardak dizin.

2

'Hadi gözünü kapat!' deyip aradan bir öğeyi saklayın.

3

Gözünü açınca 'burada ne eksik?' diye sorun; boşluğu doğru eşyayla doldursun.

Şunu söyleyin: «Sıradan bir şey kayboldu; ne eksik, boşluğa ne gelmeli?»

✓ Başarı işareti: Örüntüye bakarak eksilen öğeyi bulup yerine koyar.

📝 Çalışma yaprağıylaBoşluğu tamamla
1

Kâğıda ●■●_●■ gibi bir şerit çizin, bir kutucuğu boş bırakın.

2

Çocuk iki yanına baksın.

3

Boşluğa gelen şekli çizsin veya çıkartmayla tamamlasın.

Şunu söyleyin: «İki yanına bak; boşluğa hangi şekil gelmeli?»

✓ Başarı işareti: Kurala göre boşluğa doğru şekli yerleştirir.

Düzey 4 · AB Örüntü Kopyalayıcı
🏠 Günlük hayattaAynısını diz
1

Bir kırmızı bir mavi toka takın: kırmızı-mavi-kırmızı-mavi.

2

'Ben böyle dizdim' deyin.

3

Çocuk kendi tokalarıyla tıpkı sizinki gibi aynı sırayla dizsin.

Şunu söyleyin: «Benimkine tıpatıp benzeyen bir sıra yap: kırmızı, mavi, kırmızı, mavi.»

✓ Başarı işareti: Verilen AB dizisini aynı sırayla birebir kopyalar.

🎲 OyunlaAynı kolyeyi yap
1

Boncuk/makarnayı kırmızı-yeşil-kırmızı-yeşil bir ipe dizin.

2

Çocuğa ikinci bir ip verin.

3

'Benimkine tıpatıp benzeyen bir kolye yap' deyip yan yana karşılaştırın.

Şunu söyleyin: «Benim kolyemin tıpkısını yap; yan yana koyalım, aynı mı?»

✓ Başarı işareti: İkinci ipe aynı renk sırasını birebir dizer.

📝 Çalışma yaprağıylaAlt satıra kopyala
1

Üst satıra mavi-sarı-mavi-sarı bir örüntü hazırlayın.

2

Çocuk hemen alttaki boş satıra baksın.

3

Aynı renkleri aynı sırayla boyayarak bire bir kopyalasın.

Şunu söyleyin: «Üstteki sırayı alta tıpatıp aynı boya.»

✓ Başarı işareti: Alt satırı üstteki örüntüyle aynı sırada doldurur.

Düzey 5 · Örüntü Genişletici
🏠 Günlük hayattaRitmi sürdür
1

Merdiven çıkarken 'iki ayak sağ, iki ayak sol' ya da 'büyük-büyük-küçük adım' ritmi tutturun.

2

Birkaç tur birlikte yapın.

3

Çocuk bu kalıbı bozmadan birkaç tur daha uzatsın.

Şunu söyleyin: «Büyük, büyük, küçük... şimdi sen aynı şekilde devam ettir.»

✓ Başarı işareti: AABB/ABC ritmini bozmadan birkaç tur sürdürür.

🎲 OyunlaSen devam ettir
1

El çırpma-el çırpma-diz vurma (AAB) gibi bir ses örüntüsü başlatın.

2

Siz iki tur yapın.

3

'Sen devam ettir!' deyip çocuk kalıbı koparmadan birkaç kez sürdürsün.

Şunu söyleyin: «Çırp, çırp, diz... ben başladım, sen aynı şekilde sürdür.»

✓ Başarı işareti: Çok öğeli birimi koruyarak örüntüyü devam ettirir.

📝 Çalışma yaprağıylaSatırı uzat
1

Kâğıda AABB/ABC örüntüsünün ilk birkaç öğesini çizin (●●▲▲●●▲▲...).

2

Satırın sonunu boş bırakın.

3

Çocuk kuralı koruyarak satırı sonuna kadar uzatsın.

Şunu söyleyin: «Bu sıra nasıl gidiyorsa, sonuna kadar aynı kuralla uzat.»

✓ Başarı işareti: Tekrar birimini doğru kesip örüntüyü doğru uzatır.

Düzey 6 · Örüntü Çevirici ve Birim Tanıyıcı
🏠 Günlük hayattaAynı kural başka hareket
1

Bir kalıp kurun: 'alkış-alkış-ıslık'.

2

'Şimdi bunu zıplamayla anlatalım: zıpla-zıpla-dön' deyip aynı kuralı başka harekete çevirin.

3

Çocuk tekrar eden parçanın (birim) ne olduğunu söylesin.

Şunu söyleyin: «Hep tekrar eden parça hangisi? Onu zıplamayla anlatalım.»

✓ Başarı işareti: Tekrar birimini bulur ve aynı kuralı başka harekete çevirir.

🎲 OyunlaMalzemeyi değiştir
1

Boncukla kırmızı-kırmızı-mavi örüntüsü dizin.

2

'Bunu kapaklarla yapsak nasıl olurdu?' deyip aynı kuralı farklı malzemeyle kurun.

3

'Hep tekrar eden parça hangisi?' diye çekirdek birimi buldurun.

Şunu söyleyin: «Aynı kuralı kapaklarla kuralım; tekrar eden parça neydi?»

✓ Başarı işareti: Aynı kuralı yeni malzemeyle kurar, çekirdek birimi gösterir.

📝 Çalışma yaprağıylaŞekle çevir
1

Üstte renkli bir örüntü olsun (sarı-sarı-yeşil).

2

Altta çocuk aynı kuralı şekillerle (●●▲) yeniden çizsin.

3

Tekrar eden çekirdek birimin altını birlikte çizin.

Şunu söyleyin: «Üstteki renk kuralını altta şekillerle anlat; tekrar eden parça hangisi?»

✓ Başarı işareti: Renk kuralını şekle çevirir ve tekrar birimini işaretler.

Düzey 7 · Sayısal Örüntücü
🏠 Günlük hayattaSıradaki sayı
1

Merdiven sayarken '2, 4, 6, 8...' ya da kapı numaralarını söyleyin.

2

'Sıradaki sayı kaç olur dersin?' diye sorun.

3

Çocuk sayısal sırayı bir-iki adım daha sürdürsün.

Şunu söyleyin: «2, 4, 6, 8... sıradaki sayı kaç olur dersin?»

✓ Başarı işareti: Sayısal diziyi bir-iki adım doğru ilerletir.

🎲 Oyunlaİkişer büyüt
1

Zar atıp her turda 2 düğme/fasulye ekleyin.

2

'Şimdi kaç oldu?' diyerek yığını 2, 4, 6, 8 diye büyütün.

3

Çocuk bir sonraki turda kaç olacağını tahmin edip kontrol etsin.

Şunu söyleyin: «Her turda 2 ekliyoruz; bir sonraki sefer kaç olacak?»

✓ Başarı işareti: Sonraki sayıyı tahmin edip nesneyle doğrular.

📝 Çalışma yaprağıylaSayı dizisini tamamla
1

Kâğıda '5, 10, 15, __, __' ya da '1, 3, 5, __' yazın.

2

Çocuk boşlukları bularak diziyi tamamlasın.

3

Rakamı yazamıyorsa o kadar nesne çizsin.

Şunu söyleyin: «Bu sayılar nasıl gidiyor? Boşlukları doldur.»

✓ Başarı işareti: Sayısal örüntüyü kuralına uygun tamamlar.

Düzey 8 · Başlangıç Aritmetik Örüntücü
🏠 Günlük hayattaKuralı bul
1

Bir dizi söyleyin: '3, 6, 9, 12'.

2

'Her seferinde ne kadar artıyoruz, sırrı ne?' diye sorun.

3

Çocuk 'hep 3 ekliyoruz' gibi kuralı keşfedip yeni bir sayıyla denesin.

Şunu söyleyin: «Her adımda ne kadar artıyor? Kuralı bulup devam et.»

✓ Başarı işareti: Sabit artışı (kuralı) söyler ve diziyi sürdürür.

🎲 OyunlaÜçer üçer
1

Kart destesinden sırayla kart açın (2, 5, 8).

2

Aralarındaki farkı birlikte söyleyin: 'üçer üçer'.

3

'Kural ne, bir sonraki kaç olmalı?' diye çocuk tahmin yürütsün.

Şunu söyleyin: «Aradaki fark hep kaç? Bir sonraki kart ne olmalı?»

✓ Başarı işareti: Terimler arası sabit farkı bulup sonraki terimi söyler.

📝 Çalışma yaprağıylaArtışı yaz
1

'4, 7, 10, 13' gibi bir dizi verin.

2

Altına 'Kural: her adımda + ___' yazın.

3

Çocuk artış miktarını yazsın ve diziyi iki adım daha uzatsın.

Şunu söyleyin: «Her adımda kaç ekleniyor? Kuralı yaz, diziyi uzat.»

✓ Başarı işareti: Artış miktarını yazar ve kurala göre diziyi uzatır.

Düzey 9 · İlişkisel Düşünür +/−
🏠 Günlük hayattaİki taraf eşit
1

İki tabağa eşit kurabiye koyun: 'bu tarafta 3, bu tarafta da 3, eşit'.

2

Birinden bir tane alın: 'eşitlik bozuldu' deyin.

3

'Dengelemek için ne yapmalı?' diye konuşun.

Şunu söyleyin: «İki taraf eşitti; birini aldım, dengeyi nasıl kurarız?»

✓ Başarı işareti: Eşitliği bozulan tarafı doğru sayıda ekleyip/çıkarıp dengeler.

🎲 OyunlaTerazi dengesi
1

İki kaba (ya da teraziye) aynı sayıda kapak koyup dengeyi gösterin.

2

Bir tarafa 1 ekleyin.

3

Çocuk öbür tarafı eşitlemek için kaç eklemesi gerektiğini bulup dengeyi kursun.

Şunu söyleyin: «Bir tarafa 1 ekledim; diğer tarafa kaç eklersek eşit olur?»

✓ Başarı işareti: İki tarafı eşit sayıya getirerek dengeyi kurar.

📝 Çalışma yaprağıylaEşitliği kur
1

Kâğıda iki kutu çizip ortasına '=' koyun, soluna 5 nesne çizin.

2

Çocuk sağ kutuya da aynı sayıda çizerek eşitliği kursun.

3

'Soldan 2 alırsam sağdan kaç almalıyım?' sorusunu çizerek çözsün.

Şunu söyleyin: «İki taraf eşit olmalı; sağa kaç çizersen eşit olur?»

✓ Başarı işareti: İki tarafı eşitleyecek sayıyı çizer, '=' işaretini denge olarak kullanır.

Düzey 10 · İlişkisel Düşünür—Sembolik +/−
🏠 Günlük hayattaEşittir denge demek
1

Kâğıda '3 + 2 = 2 + __' yazın.

2

'İki taraf da eşit olmalı, boşluğa ne gelir?' diye sorun.

3

Çocuk '=' işaretinin 'iki taraf aynı' demek olduğunu kullanarak doldursun.

Şunu söyleyin: «Eşittir iki tarafın aynı olması demek; boşluğa ne gelir?»

✓ Başarı işareti: '=' işaretini denge olarak yorumlayıp doğru sayıyı yazar.

🎲 OyunlaEksik kartı bul
1

Rakam kartları ve '+', '=' kartlarıyla yere '4 + __ = 6' kurun.

2

Çocuk eksik kartı seçip koyarak doğru kartı bulsun.

3

Sonra nesnelerle doğrulayın.

Şunu söyleyin: «İki tarafı eşit yapan kart hangisi? Onu koy.»

✓ Başarı işareti: Eşitliği sağlayan kartı seçer ve nesneyle doğrular.

📝 Çalışma yaprağıylaEşitlikleri doldur
1

'5 + 3 = 8 + __', '7 = 4 + __', '6 − 2 = __ + 1' yazın.

2

Çocuk her satırda iki tarafı denkleştiren sayıyı bulsun.

3

Boşlukları doldursun.

Şunu söyleyin: «Her satırda iki tarafı denk yapan sayıyı yaz.»

✓ Başarı işareti: Her sembolik eşitlikte iki tarafı eşitleyen sayıyı bulur.

Düzey 11 · Çarpmayla İlişkisel Düşünür
🏠 Günlük hayattaHer kişiye ikişer
1

Sofrayı kurarken 'her tabağa 2 çatal koyacağız' deyin.

2

'3 tabak olursa kaç çatal lazım?' diye sorup ikişer ikişer sayın.

3

Çocuk 'her kişi için 2' ilişkisini kullanarak toplamı bulsun.

Şunu söyleyin: «Her tabağa 2 çatal; 3 tabakta kaç çatal eder?»

✓ Başarı işareti: 'Her birine bu kadar' ilişkisini kullanarak toplamı bulur.

🎲 OyunlaHer kutuya üçer
1

Zar atıp çıkan sayı kadar 'kutu' çizin.

2

Her kutuya hep 3 düğme koyun.

3

'Her seferinde 3'er gidiyor, 4 kutuda kaç eder?' diye çarpımsal hesaplatın.

Şunu söyleyin: «Her kutuda 3 düğme; 4 kutuda toplam kaç olur?»

✓ Başarı işareti: Sabit grup büyüklüğünü kullanarak toplamı çarpımsal bulur.

📝 Çalışma yaprağıylaÇarpım tablosunu doldur
1

Bir tablo çizin: 1 paket=2 kalem, 2 paket=4, 3 paket=__, 4 paket=__.

2

Çocuk 'her pakette 2' kuralını görsün.

3

Tabloyu çarpımsal ilişkiyle tamamlasın.

Şunu söyleyin: «Her pakette 2 kalem; bu kuralla tabloyu doldur.»

✓ Başarı işareti: Çarpımsal kuralı görüp tabloyu doğru tamamlar (sabit ekleme yapmaz).

Düzey 12 · İşlevsel Cebirsel Düşünür
🏠 Günlük hayattaSayı makinesi
1

'Sihirli makine' oyunu kurun: 'Ben hep 2 fazlasını söylüyorum'.

2

'3 dersem 5, 5 dersem 7' diye birkaç örnek verin.

3

'Ben 10 dersem sen ne dersin?' deyip girdi-çıktı ilişkisini yakalayın.

Şunu söyleyin: «Bu makine hep 2 fazlasını verir; 10 girince ne çıkar?»

✓ Başarı işareti: Girdi-çıktı kuralını yeni bir girdiye doğru uygular.

🎲 OyunlaGizli kuralı bul
1

Bir kutuyu 'sihirli makine' yapın.

2

İçine konan her sayıya aynı işlemi uygulayın (×2 veya +3).

3

Birkaç örnekten sonra çocuk gizli kuralı bulup yeni girdilere çıktı söylesin.

Şunu söyleyin: «Makinenin gizli kuralı ne? Yeni sayı girince ne çıkar?»

✓ Başarı işareti: Birkaç örnekten kuralı çıkarır ve yeni girdiye uygular.

📝 Çalışma yaprağıylaGirdi-Çıktı tablosu
1

İki sütunlu 'Girdi / Çıktı' tablosu verin (1→4, 2→5, 3→6, 4→__).

2

Çocuk değişkenler arasındaki kuralı (çıktı = girdi + 3) bulsun.

3

Hem boşlukları doldursun hem kuralı kendi cümlesiyle yazsın.

Şunu söyleyin: «Girdiyle çıktı arasındaki kural ne? Boşluğu doldurup kuralı yaz.»

✓ Başarı işareti: İşlev kuralını bulur, boşluğu doldurur ve kuralı ifade eder.

Çocuğun düzeyini bilmiyor musunuz?

ADIM / Numap değerlendirmesi çocuğun tam düzeyini belirler; bu etkinlikler oraya göre önerilir.