Ölçme: Hacim — Evde Destek
Bu öğrenme yörüngesinin her düzeyi için eve özel, adım adım etkinlikler: günlük hayatta, oyunla ve çalışma yaprağıyla. Her etkinlik o düzeyin kazanımına doğrudan bağlıdır.
Düzey 1 · Hacim Sezici: Temeller
Banyoda ya da mutfakta iki kabı farklı doldurun: biri ağzına kadar, biri yarıya kadar.
'Hangisinde daha çok su var sence?' diye sorun.
Ölçmeden, sadece gözle birlikte bakıp sezdirin.
✓ Başarı işareti: Çocuk iki kaptan hangisinde daha çok sıvı olduğunu gözle seçebiliyor.
İki şeffaf pet şişeyi farklı seviyelerde suyla doldurun.
'Hangisinde daha çok su saklı?' diye çocuk tahmin etsin.
Sonra şişeleri yan yana tutup gözle doğrulayın; sıçratıp gülmek serbest.
✓ Başarı işareti: Çocuk daha dolu şişeyi tahmin edip yan yana karşılaştırarak görüyor.
Mutfaktan üç farklı boy kap seçin (fincan, bardak, kâse).
Çocuk 'en az alan' ve 'en çok alan' kabı parmağıyla göstersin.
Her seferinde 'aferin, gözün keskinmiş' diye onaylayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk kapları gözle 'en az' ve 'en çok alan' diye ayırabiliyor.
Düzey 2 · Hacim Niceliği Tanıyıcı
Su ya da süt koyarken miktarı sözcüğe dökün.
'Bardağın azını mı çoğunu mu istersin?' ya da 'yarısı mı, ağzına kadar mı?' diye sorun.
Çocuğun 'az / çok / dolu / boş' demesini günlük sohbete katın.
✓ Başarı işareti: Çocuk sıvı miktarını 'az/çok/dolu/boş' sözcükleriyle anlatabiliyor.
İki özdeş bardak alın; birine biraz, birine bol su koyun.
'Çok olan hangisi?' diye sorun.
Sonra rolleri değiştirin: bu kez çocuk size az ve çok bardağı hazırlasın. Aynı bardak şart ki miktara baksın.
✓ Başarı işareti: Çocuk aynı boy bardaklarda sıvı miktarını az/çok diye ayarlayıp tanıyor.
Aynı boy üç bardağı boş, yarım ve dolu olacak şekilde hazırlayın.
Çocuk hangisinin 'en az', hangisinin 'en çok' sıvı tuttuğunu söylesin.
Eliyle az-çok sırasına dizsin.
✓ Başarı işareti: Çocuk boş/yarım/dolu bardakları sıvı miktarına göre sıralayabiliyor.
Düzey 3 · Hacim Doldurucu
Çocuğa küçük bir ölçü verin: yemek kaşığı ya da küçük fincan.
'Bu kâseyi bununla dolduralım mı?' deyin.
Birlikte kaşık kaşık boşaltarak kabın içini aynı birimle doldurun.
✓ Başarı işareti: Çocuk bir kabı aynı küçük ölçüyle tekrar tekrar doldurabiliyor.
Bir bardak ve bir tatlı kaşığı verin.
'Bakalım bu bardak kaç kaşık su alıyor?' deyin.
Çocuk kaşıkla doldursun, birlikte sayın; dökülen su oyunun parçası, telaş yok.
✓ Başarı işareti: Çocuk kabı küçük birimle doldururken kaç birim gittiğini sayıyor.
Kuru pirinç ya da mercimek ve küçük bir ölçü kabı hazırlayın.
Bir kavanozu birlikte doldurun.
Çocuk kabı her boşalttığında 'bir daha, bir daha' diyerek kavanozun dolmasını izlesin; dolunca alkışlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk bir kabı küçük ölçü kabıyla tekrar tekrar doldurabiliyor.
Düzey 4 · Hacim Niceleyici
Kaşıkla bardağı doldururken kaç birim gittiğini birlikte sayın.
'Bir kaşık, iki kaşık... işte üç kaşıkta doldu' deyin.
Son sayının kabın kaç kaşık aldığını gösterdiğini fark ettirin.
✓ Başarı işareti: Çocuk son sayının kabın toplam birim sayısı olduğunu anlıyor.
İki farklı kabı aynı küçük fincanla doldurun ve fincanları sayın.
'Bu kâse 5 fincan, bu bardak 3 fincan aldı' diye söyleyin.
'Hangisi daha çok alıyormuş?' diye sayılarla karşılaştırın; tahmin önce, sayım sonra.
✓ Başarı işareti: Çocuk kapların aldığı birim sayısını karşılaştırıp yorumlayabiliyor.
Üç kabı (küçük-orta-büyük) aynı ölçü kaşığıyla doldurun.
Kaç kaşık aldıklarını bir kâğıda çizik ya da rakamla not edin.
Çocuk sayılara bakıp 'en çok hangisi alıyor?' sorusunu yanıtlasın.
✓ Başarı işareti: Çocuk kapların doluluğunu sayıya döküp en büyüğü seçebiliyor.
Düzey 5 · Hacim Birimi İlişkilendiren ve Tekrarlayan
Yemek yaparken 'tarif 4 su bardağı su istiyor' deyin.
Çocukla aynı bardağı dört kez doldurup dökün.
Bir birimin tekrarıyla büyük bir miktarı ölçtüğünüzü fark ettirin.
✓ Başarı işareti: Çocuk tek bir birimi tekrarlayarak büyük bir sıvı miktarını ölçüyor.
Tek bir bardağı 'birim' seçin.
Çocuk bir leğeni bu bardakla doldursun; her seferinde aynı bardağı kullansın.
Kaç kez gittiğini taş/düğme dizerek saysın, sonra 'tam 6 bardak suymuş' desin.
✓ Başarı işareti: Çocuk aynı birimi tekrarlayıp kaç kez gittiğini sayarak ölçüyor.
Bir şişe suyu özdeş bardaklara paylaştırın.
Çocuk her dolu bardak için bir çizgi çizsin.
Sonunda çizgileri sayıp 'şişe tam 4 bardak' diye aynı birimle ölçtüğünü söylesin.
✓ Başarı işareti: Çocuk bir miktarı eşit birimlere bölüp birimleri sayabiliyor.
Düzey 6 · Başlangıç Bileşik 3B Yapılandırıcı
Kutuya bardak ya da oyuncak yerleştirirken katmanı sezdirin.
Tabana bir sıra dizin, üstüne aynı sıradan bir tane daha koyun.
'Alta bir kat, üstüne bir kat daha; iki kat oldu' diyerek yükselişi gösterin.
✓ Başarı işareti: Çocuk nesnelerin kat kat üst üste dizilebildiğini fark ediyor.
Özdeş küp şeker ya da kibrit kutularıyla küçük bir kutunun tabanını tek sıra doldurun.
'Üstüne bir kat daha' diyerek ikinci katı dizin.
Çocuk 'bir kat, iki kat' diyerek katları saysın; yıkıp tekrar dizmek serbest.
✓ Başarı işareti: Çocuk bir tabakayı kurup üstüne ikinci katı ekleyerek katları sayıyor.
Aynı boy 6-8 oyuncak küple bir ayakkabı kutusunun dibine bir sıra dizdirin.
'Bir kat bu kadar küp aldı' dedirtin.
İkinci katı koyup 'iki katta kaç küp oldu?' sorusunu birlikte sayarak yanıtlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk bir katın küp sayısından iki katın toplamını bulabiliyor.
Düzey 7 · 3B Satır ve Sütun Yapılandırıcı
Çekmeceye kaşıkları '3 kaşık yan yana bir sıra, alta bir sıra daha' diyerek dizdirin.
Her sırada eşit sayıda olduğunu birlikte fark edin.
'Her sırada aynı, kaç sıra yaptık?' diye konuşun.
✓ Başarı işareti: Çocuk eşyaları eşit satırlar hâlinde düzenli dizebiliyor.
Lego ya da küple '3 uzunluğunda, 2 derinliğinde' bir taban yapın.
Üzerine 2 kat çıkın.
Çocuk 'her sırada 3, 2 sıra, 2 kat' diyerek yapının satır-sütun-katını söyleyerek kursun.
✓ Başarı işareti: Çocuk satır, sütun ve kat sayısını söyleyerek 3B bir yapı kuruyor.
Şeker küpleriyle 3x2 tabanlı 2 katlı bir blok yaptırın.
Çocuk bir kâğıda '3'er 3'er' sıraları çizip her katı ayrı göstersin.
Yapının düzenli satır ve sütunlardan oluştuğunu anlatsın.
✓ Başarı işareti: Çocuk 3B yapının satır-sütun düzenini çizerek gösterebiliyor.
Düzey 8 · 3B Dizi Yapılandırıcı
Düzenli kutu ya da koli dizerken çarpımsal düşündürün.
'Her katta 6 kutu var, 3 kat koyduk, hepsi kaç eder?' diye sorun.
Tek tek saymak yerine '6'şar 3 kez' gibi grupla hesaplamayı birlikte deneyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk kat sayısı ile bir kattaki sayıyı çarparak toplamı buluyor.
Özdeş küplerle 2x3 tabanlı 2 katlı bir yapı kurun.
'Bir katta 6, iki katta 6+6' ya da '6 çarpı 2' diyerek toplam küpü bulun.
Sonra söküp tek tek sayarak tahmini doğrulatın.
✓ Başarı işareti: Çocuk bir katın sayısını kat sayısıyla çarpıp toplamı doğrulayabiliyor.
Yumurta kolisi gibi düzenli bir kabı verin.
'3 sıra, her sırada 4 göz, kaç göz eder?' diye sordurun.
Çocuk '3 kere 4 = 12' diye satır × sütun çarparak kaç birim olduğunu hesaplasın.
✓ Başarı işareti: Çocuk satır × sütun çarpımıyla toplam birim sayısını hesaplayabiliyor.
Bu yörünge için hazır etkinlikler
Aşağıdaki ABMATO etkinlikleri bu yörüngeyi destekler — malzeme, adımlar ve indirilebilir PDF ile.
🥛 Bardak Bardak Su
1 su bardağı kaç çay bardağı su alır? Önce tahmin edin, sonra ölçün.
🥤 Litre-Mililitre Macerası
1 L süt = kaç mL? 250 mL bardakla kaç bardak yapar?
🥤 Su Yarışı: Sıvı Bilimi
Farklı bardakları kullanıp "hangisi daha çok su alır?" deneyin.
🧂 Mutfak Birim Turu
Kaşık, karış ve bardakla standart olmayan ölçüm yapın.
Çocuğun düzeyini bilmiyor musunuz?
ADIM / Numap değerlendirmesi çocuğun tam düzeyini belirler; bu etkinlikler oraya göre önerilir.