Çarpma ve Bölme — Evde Destek
Bu öğrenme yörüngesinin her düzeyi için eve özel, adım adım etkinlikler: günlük hayatta, oyunla ve çalışma yaprağıyla. Her etkinlik o düzeyin kazanımına doğrudan bağlıdır.
Düzey 1 · Niceliksel Olmayan Paylaştırıcı: Temeller
İki kardeşin önüne aynı tabağı koyun.
Kurabiyeleri 'sana bir, sana bir' diyerek paylaştırın.
Sayı söylemeden 'ikinizin de eşit oldu mu, kim daha çok aldı?' diye sorun.
✓ Başarı işareti: Eşit olmayan dağılımı gözüyle fark eder.
İki oyuncak ayıya kraker dağıtın.
Krakerleri sırayla önlerine koyun, 'ayılar küsmesin, eşit olsun' deyin.
Çocuk fazlalığı görüp birinden alıp diğerine vererek dengelesin.
✓ Başarı işareti: Fazla olan taraftan alıp diğerine vererek dengeler.
Bir kâğıda iki büyük daire (tabak) çizin.
Çocuk bir avuç fasulyeyi 'herkese aynı olsun' diye gözüyle dağıtsın.
Bakıp hangisi kalabalık görünüyor diye birlikte yorumlayın.
✓ Başarı işareti: İki tabağa kabaca eşit dağıtmaya çalışır, eşitsizliği fark eder.
Düzey 2 · Başlangıç Gruplayıcı ve Dağıtıcı Paylaştırıcı
Akşam sofrasında çatalları dağıttırın.
'Her tabağa birer çatal koy' deyin.
Çocuk tek tek, kişi kişi dolaşarak dağıtsın.
✓ Başarı işareti: Her yere birer tane düşürerek sırayla dağıtır.
Üç bardağa şeker dağıtma oyunu kurun.
Avuçtaki şekerleri 'bir bu bardağa, bir şu bardağa' diyerek tek tek elden çıkarsın.
Biterse kalanı da aynı sırayla gezdirsin.
✓ Başarı işareti: Nesneleri tek tek, sırayla her kaba dağıtır.
Bir kâğıda üç kutu çizin.
Çocuk düğmeleri tek tek alıp her kutuya sırayla birer düğme koysun.
Dağıtırken yüksek sesle 'bir... bir... bir...' desin.
✓ Başarı işareti: Eli kutular arasında dönerek her birine birer tane koyar.
Düzey 3 · Gruplayıcı ve Dağıtıcı Paylaştırıcı
Meyve ikram ederken 'herkese 2'şer üzüm' deyin.
Çocuk her kişinin önüne ikişerli kümeler koysun.
Tek tek değil, 'iki-iki' tutamlar hâlinde dağıtmasına yönlendirin.
✓ Başarı işareti: Her kişiye eşit sayıda (ikişer) küme koyar.
Yumurta kutusu kullanın.
Çocuk fasulyeleri her göze 3'er koyarak eşit kümeler kursun.
'Her gözde aynı sayı var mı?' diye kontrol edip bir gözü boşaltıp tekrar 3'leyin.
✓ Başarı işareti: Her gruba eşit sayıda nesne koyup eşitliği kontrol eder.
Kâğıda 4 sepet çizin.
Çocuk çıkartmaları/fasulyeleri her sepete 2'şer olacak şekilde gruplayıp yapıştırsın.
'Her sepette kaç tane, hepsi eşit mi?' diye doğrulasın.
✓ Başarı işareti: Her sepete eşit sayıda nesne koyarak eşit gruplar kurar.
Düzey 4 · Somut Modelleyici ×/÷
Mutfakta 'pizza/poğaça paylaşalım' deyin.
3 tabağa 2'şer dilim koydurun.
'Şimdi say bakalım toplam kaç dilim oldu' deyin.
✓ Başarı işareti: Eşit grupları nesneyle kurar ve toplamı sayar.
Bir zar atın (örn. 3); o kadar tabak dizin.
Her tabağa aynı sayıda (örn. 4) düğme koydurun.
'Kaç tabak, her tabakta kaç tane' diye işlemi nesneyle modelleyin.
✓ Başarı işareti: 'Kaç grup × kaçar nesne' düzenini nesneyle kurar.
Kâğıda 3 kutu çizdirin.
Her kutuya 4 yıldız çizmesini isteyin.
'Üç kere dörder yıldız, toplam kaç oldu' diye birlikte sayın.
✓ Başarı işareti: Eşit grupları çizip çarpmayı dizilimden okur.
Düzey 5 · Ritmik Sayarak ×/÷
Çift çorap toplarken '2, 4, 6, 8' diye ikişer sayın.
Merdiven çıkarken ya da boncuk dizerken 5'er/10'ar ritimle sayın.
'Kaç çift, kaç tane' sorusuna ritimle ulaşın.
✓ Başarı işareti: İkişer/beşer ritmik sayarak toplama ulaşır.
'Her elde 5 parmak' deyip 5, 10, 15 diye ritmik sayın.
Kaç el kadar olduğunu bulun.
2'şer ilerleyen kareli bir yolda pul atlatarak çarpımı adımlayın.
✓ Başarı işareti: Katlamalı (ritmik) sayarak çarpımı bulur, tek tek saymaz.
Bir kâğıda 0'dan 20'ye sayı yolu çizin.
Çocuk 2'şer (sonra 5'er) zıplayarak konağı işaretlesin.
'Kaç zıplamada 10'a vardım' diye ritmik sayımı çarpmaya bağlasın.
✓ Başarı işareti: Eşit adımlarla zıplayıp zıplama sayısını çarpımla ilişkilendirir.
Düzey 6 · Türeten ×/÷
Sofrada '4 biliyorsan 5'i de bil' oyunu kurun.
'4 tabağa 2'şer 8 eder, bir tabak daha gelirse 2 ekle, 10' deyin.
Bilinen miktardan komşusunu türetmeyi sesli düşünün.
✓ Başarı işareti: Bilinen çarpımdan bir grup ekleyip komşusunu bulur.
Kart eşleştirme oyunu kurun.
Bildiğiniz bir çarpımı (örn. 5×2=10) kartla gösterin.
'Peki 6×2 kaç eder?' diye 2 ekleyerek cevaplatın; 'ikinin katı' ilişkisini kurdurun.
✓ Başarı işareti: Bilinen çarpıma bir kat ekleyerek yeni çarpımı türetir.
Kâğıda iki sütun yazın: solda bildiği çarpımlar (2×3=6), sağda komşusu (2×4=?).
Çocuk soldakine bir grup eklesin.
Sağdakini türetip yazsın.
✓ Başarı işareti: Ezber yerine bir grup ekleyerek komşu çarpımı türetir.
Düzey 7 · Bölüştürücü Bölen
Market/mutfak dağıtımında iki soruyu konuşun.
'12 kurabiye 3 çocuğa, herkese kaçar?' (paylaştırma).
'12 kurabiyeyi 3'erli poşetlere koyalım, kaç poşet?' (gruplama); çocuk hangi soruyu sorduğunuzu ayırt edip nesneyle çözsün.
✓ Başarı işareti: Paylaştırma ile gruplama sorusunu ayırt edip her birini çözer.
İki kutulu bölme oyunu kurun.
Bir kart 'kaç kişiye' der (payı bul), diğeri 'kaçarlı grup' der (grup sayısını bul).
Çocuk aynı malzemeyle iki durumu da çözsün.
✓ Başarı işareti: Aynı sayıyı iki bölme türüyle de doğru çözer.
Kâğıda aynı 12 nesneyi iki şekilde böldürün.
Önce 4 tabağa eşit dağıt (paylaştırma).
Sonra 4'erli kümelere ayır (gruplama); altına 'her tabakta kaç / kaç küme' diye iki sonucu yazsın.
✓ Başarı işareti: İki bölme türünü ayrı ayrı uygulayıp iki sonucu yazar.
Düzey 8 · Dizi Niceleyici / Problem Çözen ×/÷
Çikolata kalıbı, yumurta kutusu ya da fayans gibi satır-sütun düzenleri gösterin.
'Bu sırada kaç var, kaç sıra var, toplam kaç?' deyin.
Raf dizerken dizilimi çarpıma çevirip günlük problemi sözle kurun.
✓ Başarı işareti: Dizilimi satır×sütun olarak okuyup toplamı çarpımla bulur.
Pulları 3 satır 4 sütun dizdirin.
'Döndürsek de toplam değişir mi?' diye 3×4=4×3'ü keşfettirin.
Sonra 'iki kutuda altışar kalem var, toplam?' gibi kısa sözel problem atın.
✓ Başarı işareti: Diziyi çarpımla niceler ve değişme özelliğini fark eder.
Kâğıda noktalardan bir dizi (örn. 4×5) çizdirin.
Toplamı satır×sütun olarak yazdırın.
Altına basit bir hikâye problemi koyun ('5 vazoya 4'er çiçek, toplam kaç?') ve dizilimle eşleştirsin.
✓ Başarı işareti: Diziyi çarpım olarak yazar ve sözel problemle eşleştirir.
Düzey 9 · Parçalar ve Bütünler ×/÷
Yemek tarifini ölçeklerken parça-bütünü konuşun.
'Bir kişilik 2 yumurta ise 4 kişiye kaç?' deyin.
'8 yumurtamız varsa kaç kişilik olur?' diye çarpma ve bölmeyi aynı bütünde ileri-geri kullandırın.
✓ Başarı işareti: Aynı durumda hem çarpma hem bölmeyi (ters işlem) kullanır.
24 boncukla 'kaç tane 6'lık grup çıkar, ya 4'lük?' diye böldürün.
Sonra '6'lı gruplardan bütünü geri kur' deyin.
Parçadan bütüne ve bütünden parçaya çarpımsal gidiş-gelişi oynayın.
✓ Başarı işareti: Bütünü parçalara böler ve parçalardan bütünü geri kurar.
Kâğıda bir 'bütün' yazın (örn. 18).
Çocuk onu farklı eşit parçalara böldürün (2×9, 3×6, 9×2).
Her birini çizimle göstersin.
✓ Başarı işareti: Aynı bütünü birden çok çarpımsal parçaya ayırdığını gösterir.
Bu yörünge için hazır etkinlikler
Aşağıdaki ABMATO etkinlikleri bu yörüngeyi destekler — malzeme, adımlar ve indirilebilir PDF ile.
🍫 Çikolata Paylaşımı
Kare çikolatayı eşit bölerek bölme ve kesirleri öğrenin.
➗ Tarifi Yarıya İndir
6 kişilik tarifi 3 kişiye uyarlayın — tüm ölçüleri ikiye bölün.
📊 Birim Fiyat Yarışması
Hangi paket daha ekonomik? Hesaplayın ve karar verin.
2️⃣4️⃣ 24 Sayısını Bul
4 sayı kartıyla +, -, ×, ÷ kullanarak tam 24'e ulaş — 4 işlem matinesi.
⚡ Zihinden Hızlı Çarpım
İki katı/yarısı stratejisi ile zor çarpmaları kolaya çevirin.
🔳 Dizi (Array) Avı
Evde dizi oluşturan nesneleri bulup satır × sütun olarak sayın.
🔢 Tahmin Çarpması
İki basamaklı çarpmanın sonucunu önce tahmin edip sonra hesaplama.
🍕 Pizzayı Paylaş
Oyun hamuru ile kesir kavramını keşfedin.
📖 Hikâyeden Soru Yaz
Sevilen bir hikâyeden matematik sorusu üretin.
🎲 Zar Oyunu
Zarları toplayarak veya çarparak işlem pratiği yapın.
🥄 Tarif Ölçeklendirme
4 kişilik tarifi 6 kişiye uyarlayın — kesir ve oran içinde.
🍌 Bütün, Yarım, Çeyrek
Bir muz veya ekmek dilimini bölerek yarım ve çeyrek kavramını tanıyın.
🥤 Litre-Mililitre Macerası
1 L süt = kaç mL? 250 mL bardakla kaç bardak yapar?
🧾 Fiş Dedektifi
Market fişini birlikte kontrol edin — doğru mu hesaplandı?
✋ Pabsay: Parmak Boğumları ile 24'e Sayı
Parmak boğumlarıyla 24'e kadar say — ritmik sayma (3'er, 4'er) ve çarpım sezgisi.
👏 Beden Ritmi ile Sayma
Vücudu kullanarak 3'er, 4'er, 5'er, 10'ar sayın.
🛍️ Alışveriş Talimatları
Hazır bir yönerge seti (alışveriş listesi gibi) takip edip hesap yapma oyunu.
🍬 Şekerin Yarısı Kimin?
Bir çokluğun basit kesir kadarını hesaplayıp eşit paylaştırın.
Çocuğun düzeyini bilmiyor musunuz?
ADIM / Numap değerlendirmesi çocuğun tam düzeyini belirler; bu etkinlikler oraya göre önerilir.