➕ İşlemler · Y05 · 11 kazanım

Sayı Birleştirme (Parça-Bütün) — Evde Destek

Bu öğrenme yörüngesinin her düzeyi için eve özel, adım adım etkinlikler: günlük hayatta, oyunla ve çalışma yaprağıyla. Her etkinlik o düzeyin kazanımına doğrudan bağlıdır.

Nasıl kullanılır: Çocuğunuzun bulunduğu düzeyi açın; ne yapacağınız (adımlar), ne söyleyeceğiniz ve başarıyı nasıl anlayacağınız orada. Kaygısız, kısa ve olumlu tutun.
Düzey 1 · Parçalar Üzerinde Eyleyen: Temeller
🏠 Günlük hayattaAyır, sonra birleştir
1

Banyoda/oyunda bir kova oyuncağı birlikte ikinci kaba boşaltın.

2

Sonra 'hepsi yine bir arada!' diyerek tek kaba toplayın.

3

Çamaşır toplarken çorapları iki sepete ayırıp sonra birleştirin.

Şunu söyleyin: «İkiye ayırdık... şimdi hepsi yine bir arada!»

✓ Başarı işareti: Çocuk bir bütünü ayırıp tekrar birleştirme hareketini keyifle yapıyor.

🎲 OyunlaDök-topla oyunu
1

İki kâse ve bir avuç fasulye/düğme/kapak hazırlayın.

2

Fasulyeleri bir kâseden ötekine dökün, karıştırın.

3

Sonra hepsini tek kâsede toplayıp 'hepsi geri geldi' deyin.

Şunu söyleyin: «Döktük, karıştırdık... hepsi yine tek kâsede!»

✓ Başarı işareti: Dökme-toplama oyununu kendiliğinden tekrarlamaya başlıyor.

📝 Çalışma yaprağıylaİki tabak, tek tabak
1

Sofrada iki tabak verin.

2

Çocuk üzümleri/krakerleri bir tabaktan diğerine taşısın.

3

Sonra hepsini ortadaki tek tabakta toplasın.

Şunu söyleyin: «Bu tabaktan şuna taşı... şimdi hepsi ortada!»

✓ Başarı işareti: Parçaları ayırıp tek kümede toplama hareketini bol bol yaşıyor.

Düzey 2 · Parça Birleştiren
🏠 Günlük hayattaİki parça tek bütün
1

Bir elinize 2 fındık, çocuğun eline 1 fındık koyun.

2

'Hepsini bir araya koyalım, kaç oldu?' deyin.

3

Meyve verirken 'sana 2, bir de 1 daha, hepsi senin' diye birleştirin.

Şunu söyleyin: «İki ve bir; bir araya koyunca hepsi üç oldu.»

✓ Başarı işareti: İki ayrı küçük parçayı birleştirip tek bir sayı olarak söylüyor.

🎲 OyunlaAvuçları birleştir
1

İki renk düğme (ya da iki tür kuruyemiş) ve küçük bir tabak alın.

2

Sizin avucunuzdaki 2 ile çocuğun avucundaki 1'i tabakta birleştirin.

3

'Şimdi hepsi bir arada' deyip 2 ve 2 yaparak yineleyin.

Şunu söyleyin: «Benim ikim, senin birin; tabakta üç oldu!»

✓ Başarı işareti: İki avucu birleştirince oluşan bütünü tek küme görüyor.

📝 Çalışma yaprağıylaİki daireden bir avuç
1

Bir kâğıda iki küçük daire çizin.

2

Çocuk birine 2 çakıl, ötekine 1 çakıl koysun.

3

İkisini ortadaki bir avuçta toplayıp 'hepsi kaç?' desin.

Şunu söyleyin: «İki daire, sonra hepsini avucumuzda topladık: kaç?»

✓ Başarı işareti: İki parçayı tek küme yapıp toplamı söyleyebiliyor.

Düzey 3 · Parça-Bütün Tanıyıcı
🏠 Günlük hayattaSaklı parça da var
1

4 üzümü dizip 2'sini elinizle kapatın.

2

'İki görünüyor, peki avucumun altında kaç saklı? Hepsi kaç?' deyin.

3

Oyuncak toplarken kutuya 2 araba koyup 'içeride 2, dışarıda 2, hepsi 4' deyin.

Şunu söyleyin: «İki görünüyor ama elimin altında da iki var; hepsi dört!»

✓ Başarı işareti: Görünmeyen parçanın da bütüne ait olduğunu söylüyor.

🎲 OyunlaSakladım-buldum
1

4 küçük nesne ve bir bardak/kart hazırlayın.

2

4 düğmeyi gösterip birkaçını bardakla örtün.

3

Çocuk 'kaç saklı?' sorusunu düşünüp söylesin, sonra kaldırıp doğrulayın.

Şunu söyleyin: «Dört vardı, ikisini örttüm; altında kaç kaldı?»

✓ Başarı işareti: Örtülen sayıyı, bütünü hatırlayarak bulabiliyor.

📝 Çalışma yaprağıylaKaç görünüyor, kaç saklı
1

Bir kâğıda 4 nokta çizin.

2

2 noktanın üstüne küçük bir kâğıt yapıştırın.

3

Çocuk 'kaç görünüyor, kaç saklı, hepsi kaç?' diye söylesin.

Şunu söyleyin: «İkisi görünüyor, ikisi kapalı; ama hepsi yine dört.»

✓ Başarı işareti: Saklı parçayı da sayıp bütünü doğru söylüyor.

Düzey 4 · 4'e, ardından 5'e Oluşturucu
🏠 Günlük hayattaBaşka türlü, yine dört
1

4 zeytini iki tabağa böldürün (önce 3 ve 1, sonra 2 ve 2).

2

Her seferinde 'yine dört, sadece başka türlü dağıttık' deyin.

3

5 çorabı eşleştirirken '4 ile 1, ya da 3 ile 2 — hepsi yine 5' deyin.

Şunu söyleyin: «Üç ve bir, ya da iki ve iki; ikisi de dört!»

✓ Başarı işareti: Aynı sayıyı farklı parçalara ayırıp toplamın değişmediğini görüyor.

🎲 OyunlaKaç yolla ayrılır?
1

4-5 düğme ve bölmeli bir tabak (ya da iki kapak) alın.

2

Çocuk 4 düğmeyi iki bölmeye her seferinde başka türlü dağıtsın (3+1, 2+2).

3

'Hepsi hâlâ dört mü?' diye sorun; sağlamlaşınca 5 ile yineleyin.

Şunu söyleyin: «Bir daha böl, başka türlü; toplam yine dört mü?»

✓ Başarı işareti: Dördü/beşi birden çok ikiliyle ayırıp her seferinde aynı bütünü buluyor.

📝 Çalışma yaprağıylaİkilileri listele
1

İki kutu çizili bir kâğıda 4 çakıl dağıttırın.

2

Bulduğu her ikiliyi (3 ve 1, 2 ve 2) yan yana söyletin.

3

Sonra 5 ile tüm ikilileri (4+1, 3+2) liste gibi bulun.

Şunu söyleyin: «Dört kaç türlü ayrılır? Üç-bir, iki-iki...»

✓ Başarı işareti: Yeniden saymadan 'yine aynı' diyerek farklı ayrılışları buluyor.

Düzey 5 · 7'ye Oluşturucu
🏠 Günlük hayattaEksik parçayı bul
1

7 cevizi 5 ve 2 diye gösterip 'beş ve iki, yedi' deyin.

2

'Elimde 3 var, yedi olması için kaç lazım?' diye sorun.

3

Sofra kurarken '7 çatal lazım, 4'ünü koydum, kaç kaldı?' deyin.

Şunu söyleyin: «Yedi için elimde üç var; kaç tane daha lazım?»

✓ Başarı işareti: Bir parçayı görüp eksik parçayı saymadan söylüyor.

🎲 OyunlaKaçı saklı?
1

7 düğme, iki renk ve bir kapatma kartı alın.

2

Düğmeleri 5+2 dizip bir kısmını örtün.

3

Çocuk '3 gördüm, kaçı saklı?' diye saymadan 'dört' desin; parçaları değiştirin (6 ve 1, 4 ve 3).

Şunu söyleyin: «Üç gördün; yedi olması için kaçı saklı?»

✓ Başarı işareti: Görünen parçadan yola çıkıp eksik parçayı saymadan buluyor.

📝 Çalışma yaprağıyla7'nin iki rengi
1

Kâğıda 7 nokta çizin.

2

Çocuk ikisini bir renge, kalanı başka renge boyasın.

3

'5 ve 2 yedi', sonra başka türlü '4 ve 3 yedi' diye yazsın/söylesin.

Şunu söyleyin: «Beş ve iki yedi; peki dört ve üç de yedi mi?»

✓ Başarı işareti: 7'yi farklı ikililere ayırıp her birinin yine 7 ettiğini söylüyor.

Düzey 6 · 10'a Oluşturucu
🏠 Günlük hayattaOna kaç lazım?
1

10'luk yumurta kartonunun içine 7 ceviz koyup 'kaç dolu, kaç boş — ona kaç lazım?' deyin.

2

Meyve suyu doldururken '7 bardak doldu, 10 olması için kaç kaldı?' deyin.

3

Tümleyeni saymadan söylemesini bekleyin.

Şunu söyleyin: «Yedi var; ona tamamlamak için kaç lazım?»

✓ Başarı işareti: Verilen sayıya 10'un tümleyenini saymadan söylüyor.

🎲 Oyunla10 dostları
1

10 gözlü yumurta kartonu ve düğmeler hazırlayın.

2

Kartona bir miktar (ör. 6) düğme koyun; çocuk boş gözleri görüp 'dört lazım' desin ve doldursun.

3

9+1, 8+2, 7+3, 6+4, 5+5 dostlarını sırayla bulup söyleyin.

Şunu söyleyin: «Altı koyduk; on dostu için dört daha!»

✓ Başarı işareti: 10'a tümleyen ikilileri akıcı, saymadan söyleyebiliyor.

📝 Çalışma yaprağıylaDolu-boş şeridi
1

10 kutulu bir şerit çizin.

2

Çocuk bir kısmını boyayıp 'kaç dolu, kaç boş' yazsın.

3

Her satırda bir '10 dostu' çıkarsın (7 ve 3, 8 ve 2).

Şunu söyleyin: «Yedi dolu, üç boş; yedi ve üç on eder!»

✓ Başarı işareti: Bir parçaya 10'un tümleyenini saymadan söyleyip yazıyor.

Düzey 7 · 20+ Oluşturucu
🏠 Günlük hayattaOn ve birkaç daha
1

14 fındığı '10 ve 4' diye karton dolusu + yanına 4 koyarak gösterip 'on dört' deyin.

2

Markette '10 elma torbada, 4 daha — kaç oldu?' diye sorun.

3

'17 var, yirmi olması için kaç kalır?' diye onluğu temel alın.

Şunu söyleyin: «On ve dört: on dört. Onluğu bir parça gibi kullanıyoruz.»

✓ Başarı işareti: Onluğu tek bir parça sayıp üstüne birlik ekleyerek 20'ye dek bileştiriyor.

🎲 OyunlaÖnce 10'a tamamla
1

Dolu bir 10'luk karton + ayrı düğmeler (20'ye dek) alın.

2

8 düğme verip '10'a kaç lazım? Sonra kalanı ekle' deyin.

3

8+2+4 yoluyla 14'ü buldurun; bir parçayı hep 10 tutun.

Şunu söyleyin: «Sekize iki kattık, on oldu; üstüne dört, on dört!»

✓ Başarı işareti: Önce 10'a tamamlayıp kalanı ekleyerek toplamı buluyor.

📝 Çalışma yaprağıylaOnluk-temelli ayır
1

Bir onluk demet + birkaç tek nesne çizdirip '10 ve 4 — on dört' yazdırın.

2

Sonra '15'i 10 ve kaç diye ayır?' diye sorun.

3

Onluğu kullanıp 20'ye dek doğru bileştirsin.

Şunu söyleyin: «On beş: on ve beş. Hep onluktan başlıyoruz.»

✓ Başarı işareti: Sayıyı onluk + birlik olarak ayırıp doğru bileştiriyor.

Düzey 8 · Onluk ve Birlikle Oluşturucu
🏠 Günlük hayattaBir onluk, birkaç birlik
1

17 düğmeyi önce dağınık koyup 'saymak yerine onar demet yapalım' deyin.

2

Bir demet (10) ve yanında 7 tek bırakıp 'bir onluk, yedi birlik — on yedi' dedirtin.

3

'17' yazarken 'baştaki 1 bir onluk, 7 ise birlikler' deyin.

Şunu söyleyin: «Bir onluk, yedi birlik; işte on yedi.»

✓ Başarı işareti: 11-19'u 'bir onluk + birlikler' olarak kuruyor.

🎲 OyunlaDemetle oyunu
1

10'arlı demet yapılabilen çubuk-makarna/düğme ve 11-19 sayı kartları alın.

2

Çocuk bir kart çeksin (ör. 13), bir onluk demet + 3 tek kurup 'bir onluk, üç birlik' desin.

3

Bir tek ekleyip 'şimdi kaç?' diye sorun.

Şunu söyleyin: «On üç: bir demet, üç tek. Bir tek eklersek?»

✓ Başarı işareti: Kart sayısını bir onluk demet ve doğru sayıda birlikle kuruyor.

📝 Çalışma yaprağıylaÇubuk ve kareler
1

Bir uzun çubuk (onluk) + 7 küçük kare (birlik) çizdirin.

2

'1 onluk + 7 birlik = 17' yazdırın.

3

Yazılı 17'yi gösterip 1'in ve 7'nin ne anlattığını söyletin.

Şunu söyleyin: «Baştaki 1 bir onluk demek, 7 ise yedi birlik.»

✓ Başarı işareti: 11-19'u onluk+birlik kurup yazılı basamakları açıklayabiliyor.

Düzey 9 · Türeten +/− (Oluşturma)
🏠 Günlük hayattaBir fazla, kaç eder?
1

'6+4=10 biliyoruz; 6+5 bir fazla, kaç eder?' diye sorup 'on bir' dedirtin.

2

Sofrada 'dün 5 ve 5 on yapmıştık, bugün 5 ve 6 — bir fazla, demek?' deyin.

3

Sonucu değil, 'neden' yolunu söyletin.

Şunu söyleyin: «Altı-dört on'du; altı-beş bir fazla, demek on bir.»

✓ Başarı işareti: Bilinen bir toplamadan komşusunu saymadan türetip gerekçe veriyor.

🎲 OyunlaBir fazla / bir az
1

Düğmeler ve birkaç 'bildiğimiz' kart (6+4=10, 5+5=10) hazırlayın.

2

Bilinen bir toplamı kurun; bir düğme ekleyip 'şimdi bir fazla, kaç?' deyin.

3

Bir düğme alıp 'bir az, kaç?' diye saymadan buldurun; nedenini söyletin.

Şunu söyleyin: «On'du; bir düğme ekledim, şimdi bir fazla: kaç?»

✓ Başarı işareti: Bilinen olgudan bir fazla/bir az olanı saymadan buluyor.

📝 Çalışma yaprağıylaKomşu olguları çıkar
1

Bir kâğıda bildiği bir olguyu (7+3=10) yazın.

2

Altına komşularını (7+4=?, 7+2=?) çıkarın.

3

Çocuk 'bir fazla olduğu için 11' diye yazıp gerekçe versin.

Şunu söyleyin: «Yedi-üç on'sa, yedi-dört bir fazla: on bir.»

✓ Başarı işareti: Bilinenden türetip sonucu gerekçeli yazabiliyor.

Düzey 10 · Problem Çözen +/− (Oluşturma)
🏠 Günlük hayattaBaşka türlü nasıl bulurdun?
1

'Kutuda 8 kalem vardı, 5 ekledim, sonra 4 verdim — şimdi kaç?' gibi hikâye sorun.

2

Çözünce 'başka türlü nasıl bulurdun?' diye ikinci yolu konuşturun.

3

İkinci yol önce 10'a tamamlama ya da geriye sayma olabilir.

Şunu söyleyin: «Buldun; peki aynı sonuca başka hangi yoldan giderdin?»

✓ Başarı işareti: Çok adımlı problemi çözüp ikinci bir yolu da anlatabiliyor.

🎲 OyunlaMağazacılık
1

İki kutu, düğmeler ve sözlü kısa problemler hazırlayın.

2

Bir kutuda 7, ötekinde 6 'para' olsun: 'toplam kaç?'

3

'3 daha aldık, 4 harcadık' diye olayı büyütün; çocuk kendi yoluyla izleyip anlatsın.

Şunu söyleyin: «Yedi ve altı kaç? Şimdi üç aldık, dört harcadık...»

✓ Başarı işareti: Olay değiştikçe bileşimi takip edip kendi yolunu açıklıyor.

📝 Çalışma yaprağıylaİki yolla çöz
1

Kısa bir hikâye-problemi ('6 vardı, 7 daha geldi, kaç oldu?') yazın.

2

Çocuk hem somut çözsün hem '6+4+3' gibi yolunu yazsın.

3

Sonra aynısını ikinci bir yolla çözsün.

Şunu söyleyin: «Altı ve yedi; bir de 6+4+3 yoluyla dene!»

✓ Başarı işareti: Doğru sonuca iki farklı strateji ile ulaşabiliyor.

Düzey 11 · Çok Basamaklı +/− (Oluşturma)
🏠 Günlük hayattaBir onluğu açalım
1

23 düğmeyi 2 onluk demet + 3 tek diye dizip 'yirmi üç' deyin.

2

'3 birlikten 5 vermem lazım ama yetmiyor, bir demeti açalım' deyin.

3

Bir onluğu 10 tek yapıp 'şimdi 1 onluk + 13 birlik, yine 23' dedirtin.

Şunu söyleyin: «Birlik yetmedi; bir demeti açtık, ama bütün yine yirmi üç.»

✓ Başarı işareti: Bir onluğu 10 birliğe bozup bütünün değişmediğini görüyor.

🎲 OyunlaOnluğu boz oyunu
1

10'arlı demetlenebilen nesneler ve 2 basamaklı sayı kartları alın.

2

23 kurulsun; '7 birlik çıkaracağız ama 3 var' deyip bir demeti çözerek 10 tek elde edin.

3

Sonra çıkarmayı yapın; 'hangi basamağı bozduk, neden?' diye sorun.

Şunu söyleyin: «Yedi tek lazım, üç var; bir demeti bozalım da yetsin.»

✓ Başarı işareti: Birlik yetmeyince onluğu bozarak çok basamaklı işlemi sürdürüyor.

📝 Çalışma yaprağıylaİki türlü yaz
1

Kâğıda 23'ü hem '20 + 3' hem '10 + 13' diye iki türlü yazdırın.

2

'Bozduk ama bütün değişmedi' dedirtin.

3

23+18 gibi bir işlemi onlukları-birlikleri ayrı toplayıp gerekince onluğa taşıyarak çözsün.

Şunu söyleyin: «Yirmi üç: hem 20+3 hem 10+13; bütün hep aynı.»

✓ Başarı işareti: Onluğu esnekçe kurup bozarak çok basamaklı bileşim/ayrışım yapıyor.

🧰 ABMATO etkinlikleri

Bu yörünge için hazır etkinlikler

Aşağıdaki ABMATO etkinlikleri bu yörüngeyi destekler — malzeme, adımlar ve indirilebilir PDF ile.

Çocuğun düzeyini bilmiyor musunuz?

ADIM / Numap değerlendirmesi çocuğun tam düzeyini belirler; bu etkinlikler oraya göre önerilir.