🔺 Geometri · Y13 · 9 kazanım

Yapı Kurma (3B) — Evde Destek

Bu öğrenme yörüngesinin her düzeyi için eve özel, adım adım etkinlikler: günlük hayatta, oyunla ve çalışma yaprağıyla. Her etkinlik o düzeyin kazanımına doğrudan bağlıdır.

Nasıl kullanılır: Çocuğunuzun bulunduğu düzeyi açın; ne yapacağınız (adımlar), ne söyleyeceğiniz ve başarıyı nasıl anlayacağınız orada. Kaygısız, kısa ve olumlu tutun.
Düzey 1 · Ayrı Bloklar Eyleyeni: Temeller
🏠 Günlük hayattaBu kutu mu, top mu?
1

Toplarken kibrit kutusu, top, bardak gibi nesneleri tek tek eline verin.

2

Her birini ayrı ayrı incelesin; 'Bu kutu mu, top mu?' diye dokunup tanısın.

3

Henüz üst üste koymak yok; her parçayı tek başına tutup tanımak yeter.

Şunu söyleyin: «Bunu bir incele bakalım: kutu mu, top mu? Tek tek tutalım.»

✓ Başarı işareti: Her parçayı ayrı bir nesne olarak eline alıp tanır.

🎲 OyunlaTek Tek Sepet
1

Yere 5-6 farklı blok/kutu dağıtın.

2

Siz bir parça gösterin; çocuk aynısını sepetten alıp masaya tek başına koysun.

3

Amaç birleştirmek değil, her parçayı ayrı fark etmek.

Şunu söyleyin: «Şunun aynısını sepetten bul ve masaya tek başına koy.»

✓ Başarı işareti: İstenen tek parçayı bulup ayrı olarak yerleştirir.

📝 Çalışma yaprağıylaTepside tek tek
1

Bir tepsiye 4-5 ayrı blok dizin.

2

Çocuk her birini parmağıyla işaret edip 'bir... bir... bir...' diye saysın.

3

Sonra istediği birini seçip eline alsın.

Şunu söyleyin: «Hepsi ayrı duruyor; tek tek dokun, sonra bir tanesini seç.»

✓ Başarı işareti: Parçaları tek tek işaretleyip ayrı nesneler olarak ayırt eder.

Düzey 2 · İstifleyici
🏠 Günlük hayattaÜst üste koyalım
1

'Bakalım kaç kutuyu üst üste koyabiliyoruz?' deyin.

2

Çocuk bardakları, kibrit kutularını, blokları sırayla üst üste koysun.

3

Devrilince gülün, tekrar deneyin; yıkılmak oyunun parçası.

Şunu söyleyin: «Üstüne, üstüne... bakalım devrilmeden kaç tane koyabiliyoruz?»

✓ Başarı işareti: Nesneleri dengede tutarak üst üste koyabilir.

🎲 OyunlaKule Yarışı (yıkmaca)
1

Sırayla blok ekleyip kuleyi yükseltin.

2

Kim koyarken kule devrilirse alkışla yeniden başlayın.

3

Yarış değil, üst üste dengede tutmayı keşfetme oyunu.

Şunu söyleyin: «Sıra sende, bir blok ekle; devrilirse hep beraber yeniden kurarız.»

✓ Başarı işareti: Sırayla blok ekleyerek kuleyi birkaç kat yükseltir.

📝 Çalışma yaprağıylaİki katlı kule
1

3 bloktan bir kule kurun.

2

Çocuk yanına aynı yükseklikte bir kule daha diksin.

3

'Üstüne, üstüne, üstüne' diyerek tek tek koyması yeterli.

Şunu söyleyin: «Benim kulem gibi sen de üç bloğu üst üste koy; aynı boyda olsun.»

✓ Başarı işareti: 2-3 katlı dengeli bir kule kurar.

Düzey 3 · Sıra Yapıcı
🏠 Günlük hayattaTren gibi yan yana
1

Ayakkabıları kapı önüne, kaşıkları masaya dizerken konuşun.

2

'Hadi bunları bir tren gibi yan yana dizelim' deyin.

3

Çocuk blokları üst üste değil, yere uç uca bir sıra hâlinde dizsin.

Şunu söyleyin: «Üst üste değil; tren gibi arka arkaya, yan yana dizelim.»

✓ Başarı işareti: Nesneleri düz bir hat boyunca yan yana dizer.

🎲 OyunlaBlok Treni
1

Blokları yere uzun bir hat boyunca arka arkaya ekleyin.

2

'Çuf çuf' diyerek vagon ekleyin.

3

En uzun treni birlikte sayarak ne kadar uzadığını fark edin.

Şunu söyleyin: «Çuf çuf! Bir vagon daha ekle; bakalım trenimiz ne kadar uzayacak.»

✓ Başarı işareti: Blokları bitişik, düz bir sıra olarak uzatır.

📝 Çalışma yaprağıylaÇizgiden başla diz
1

Masaya bir başlangıç çizgisi koyun.

2

Çocuk blokları o çizgiden başlayıp düz bir sıra olarak yan yana dizsin.

3

Sıra düz ve bitişik olunca kaç blok olduğunu birlikte sayın.

Şunu söyleyin: «Çizgiden başla, blokları düz bir sıra yap; aralarında boşluk kalmasın.»

✓ Başarı işareti: Çizgiden başlayarak düzgün, bitişik bir sıra oluşturur.

Düzey 4 · Aynı Şekil İstifleyici
🏠 Günlük hayattaHep aynı şekilden
1

Toplarken 'Önce tüm küpleri bir araya, sonra üst üste koyalım' deyin.

2

Çocuk aynı türden parçaları (hep küp ya da hep kibrit kutusu) seçsin.

3

Karışık değil, hep aynı şekilden bir kule yapsın.

Şunu söyleyin: «Sadece küpleri seç; hepsi aynı olsun, sonra üst üste koyalım.»

✓ Başarı işareti: Aynı şekilleri ayırıp yalnız onlardan kule yapar.

🎲 OyunlaAynı Aileden Kule
1

Blokları şekline göre ayırın.

2

Çocuk yalnızca bir aileyi (örneğin tüm silindir bardaklar) üst üste koysun.

3

Aynı şekilleri seçip istiflemek oyunun özü.

Şunu söyleyin: «Bu kule sadece silindirlerden olacak; aynı aileyi seç ve üst üste koy.»

✓ Başarı işareti: Tek tür şekli seçip onlardan istif kurar.

📝 Çalışma yaprağıylaÖnce ayır, sonra istifle
1

Önüne iki tür blok karışık koyun.

2

Çocuk önce aynı olanları ayırsın.

3

Sonra o aynılardan düzgün bir kule kursun.

Şunu söyleyin: «Önce aynıları bir kenara ayır; sonra sadece onlardan kule yap.»

✓ Başarı işareti: Karışıktan aynı şekilleri ayırıp onlardan kule kurar.

Düzey 5 · Parça Birleştirici (3B)
🏠 Günlük hayattaİki parça bir olur
1

Tost yaparken 'Ekmek-peynir-ekmek, parçaları birleştirdik!' deyin.

2

Aynı mantıkla iki üçgen bloğu birleştirince kare olduğunu gösterin.

3

İki yarım bloğu birleştirince bütün olduğunu oyuncaklarla deneyin.

Şunu söyleyin: «İki üçgeni birleştirince ne çıktı? Bak, koca bir kare oldu!»

✓ Başarı işareti: İki parçayı birleştirip yeni bir bütün şekil oluşturur.

🎲 OyunlaBirleşince ne oldu?
1

İki üçgen prizmayı birleştirip kutu yapın.

2

İki yarım silindiri birleştirip tam silindir yapın.

3

Çocuk parçaları birleştirip oluşan yeni bütünü birlikte adlandırın.

Şunu söyleyin: «İki yarımı birleştir; bak şimdi tam bir silindir oldu, adı ne?»

✓ Başarı işareti: Parçaları doğru birleştirip oluşan bütünü adlandırır.

📝 Çalışma yaprağıylaBütünü geri kur
1

Bir küp bloğu ya da köpük şekli ikiye bölün (ya da iki yarım verin).

2

Çocuk iki parçayı birleştirip baştaki bütünü geri oluştursun.

3

Parçalar birleşip bütün çıkınca etkinlik başarılı.

Şunu söyleyin: «Bu iki parça aslında bir bütündü; birleştir de eski hâline getir.»

✓ Başarı işareti: İki parçayı birleştirerek baştaki bütünü yeniden oluşturur.

Düzey 6 · Resim Yapıcı (3B)
🏠 Günlük hayattaBloklardan ev
1

'Hadi bloklardan bir ev (ya da araba) yapalım' deyin.

2

Çocuk farklı blokları birleştirip tanınır bir yapı kursun.

3

Duvar için kutular, çatı için üçgen, baca için küçük blok kullansın.

Şunu söyleyin: «Duvar için kutuları, çatı için üçgeni koy; bak, eve benzedi!»

✓ Başarı işareti: Farklı blokları birleştirip tanınır bir yapı oluşturur.

🎲 OyunlaNe Yapalım?
1

Bir kâğıda ev, kamyon, robot gibi basit bir nesne çizin.

2

Çocuk bloklardan o nesneyi serbestçe inşa etsin.

3

Birebir aynı olması değil, 'neye benzediği' önemli.

Şunu söyleyin: «Bu resimdeki kamyonu bloklardan yapabilir misin? Birebir olması şart değil.»

✓ Başarı işareti: Bloklarla, hedef nesneye benzeyen bir yapı kurar.

📝 Çalışma yaprağıylaBana bir köprü yap
1

Çocuğa bir avuç karışık blok verin.

2

'Bana bir köprü/kule/ev yap' deyin.

3

Ne yaptığını size anlatsın.

Şunu söyleyin: «Bu bloklardan bir köprü kur; bittiğinde bana neresi ne, anlat.»

✓ Başarı işareti: Bloklar akılda bir yapıya dönüşür ve çocuk onu anlatabilir.

Düzey 7 · Şekil Oluşturucu (3B)
🏠 Günlük hayattaAynısını yap
1

Bir oyuncak kutusunun ya da kibrit kutusunun kapağını gösterin.

2

'Aynısını bloklardan yapabilir misin?' deyin.

3

Çocuk gördüğü belirli 3B şekli (kutu, basamak, piramit) bloklarla birebir oluştursun.

Şunu söyleyin: «Şu şeklin tıpatıp aynısını bloklardan kurabilir misin?»

✓ Başarı işareti: Verilen hedef 3B şekli bloklarla birebir oluşturur.

🎲 OyunlaModeli Yakala
1

Kapalı bir engel arkasında 4-6 bloktan belli bir yapı (örn. L şeklinde basamak) kurun.

2

Sonra gösterin; çocuk aynı hedef şekli kendi bloklarıyla kopyalasın.

3

Sonunda kim daha çok benzetti diye birlikte bakın.

Şunu söyleyin: «İşte modelim; sen de kendi bloklarınla aynısını kur, sonra karşılaştıralım.»

✓ Başarı işareti: Gösterilen modeli kendi bloklarıyla doğru kopyalar.

📝 Çalışma yaprağıyla3 bloklu merdiven
1

Bir kâğıda hedef 3B şekil çizin ya da fotoğrafını gösterin (örnek: 3 bloklu merdiven).

2

Çocuk tam o şekli bloklarla oluştursun.

3

Hedefe ulaşan yapı çıkınca etkinlik başarılı.

Şunu söyleyin: «Resimdeki merdivene bak; aynısını bloklarla yap, basamak basamak.»

✓ Başarı işareti: Resimdeki hedef şekli doğru oranlarla bloklarla kurar.

Düzey 8 · Yerine Koyarak Oluşturucu ve Tekrarlayıcı (3B)
🏠 Günlük hayattaDeseni devam ettir
1

Yemek dizerken 'Şu deseni devam ettirelim: kutu-top-kutu-top...' deyin.

2

Çocuk parçaları belli bir düzene göre yerine koysun.

3

Aynı 3B birimi tekrarlayarak diziyi uzatsın.

Şunu söyleyin: «Kutu-top-kutu-top... sıradaki ne olmalı? Düzeni bozma.»

✓ Başarı işareti: Tekrar eden birimi doğru sırayla yerine koyarak uzatır.

🎲 OyunlaTekrarla ve Uzat
1

2-3 bloktan bir birim yapın (örn. küp + üçgen çatı = bir ev birimi).

2

Çocuk aynı birimi yan yana tekrarlayıp bir sokak/sıra kursun.

3

Her tekrarda 'bir ev daha, iki ev...' diye sayın.

Şunu söyleyin: «Bu ev birimini al ve yan yana tekrarla; bir sokak dolusu ev olsun.»

✓ Başarı işareti: Çok parçalı birimi bozmadan, yan yana tekrarlayarak çoğaltır.

📝 Çalışma yaprağıylaBirimi 3-4 kez tekrarla
1

Çocuğa bir desen birimi gösterin (örn. iki küp + bir köprü).

2

Çocuk bu birimi 3-4 kez tekrarlayarak aynı yapıyı uzatsın.

3

Birim doğru yerlere konup düzenli tekrarlanınca iş tamam.

Şunu söyleyin: «İki küp + bir köprü bizim birimimiz; bunu üç-dört kez aynen tekrarla.»

✓ Başarı işareti: Birimi düzenli ve aynı sırayla birkaç kez tekrarlar.

Düzey 9 · Şekil Oluşturucu—Birimlerin Birimleri (3B)
🏠 Günlük hayattaKüçük gruplardan büyük yapı
1

Yumurta viyolünü ya da koli içindeki kutuları gösterin.

2

'Bir kutu birçok şeyden yapılı; biz de küçük gruplardan büyük bir şey kuralım' deyin.

3

Çocuk önce 2-3 bloktan küçük bir birim, sonra o birimlerden büyük bir yapı oluştursun.

Şunu söyleyin: «Önce küçük paketler yapalım, sonra paketlerden kocaman bir şey kuralım.»

✓ Başarı işareti: Küçük birimleri kurup onları daha büyük bir bütünde birleştirir.

🎲 OyunlaBirimden Büyük Yapı
1

Önce her biri 4 bloktan eş 'tuğla paketleri' yapın.

2

Çocuk bu paketleri bir araya getirip büyük bir duvar/kale kursun.

3

'Kaç paket kullandık, her pakette kaç blok var?' diye konuşun.

Şunu söyleyin: «Her paket 4 blok; bu paketlerden koca bir kale kuralım, kaç paket gerekti?»

✓ Başarı işareti: Eş birimleri sayıp birim-üstü birimlerle büyük yapı kurar.

📝 Çalışma yaprağıylaKaç birim, kaç blok?
1

Çocuk önce 2'şer bloktan birkaç eş birim kursun.

2

Sonra bu birimleri üst üste/yan yana koyup tek büyük yapı oluştursun.

3

Sonunda 'kaç birim, toplam kaç blok' diye birlikte sayın.

Şunu söyleyin: «İkişer bloktan birimler yap; sonra birleştir. Kaç birim oldu, toplam kaç blok?»

✓ Başarı işareti: Eş birimlerden büyük bütünü kurar ve birim/blok sayısını ilişkilendirir.

🧰 ABMATO etkinlikleri

Bu yörünge için hazır etkinlikler

Aşağıdaki ABMATO etkinlikleri bu yörüngeyi destekler — malzeme, adımlar ve indirilebilir PDF ile.

Çocuğun düzeyini bilmiyor musunuz?

ADIM / Numap değerlendirmesi çocuğun tam düzeyini belirler; bu etkinlikler oraya göre önerilir.