Toplama ve Çıkarma — Evde Destek
Bu öğrenme yörüngesinin her düzeyi için eve özel, adım adım etkinlikler: günlük hayatta, oyunla ve çalışma yaprağıyla. Her etkinlik o düzeyin kazanımına doğrudan bağlıdır.
Düzey 1 · Aritmetik Sezici: Temeller
Çocuğun gözü önünde tabağa birkaç üzüm koyun.
Bir avuç daha ekleyip 'Bak, daha çok oldu!' deyin.
Sonra birkaçını alıp 'Şimdi azaldı' deyin; sayı söylemeyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk eklenince 'çok', alınınca 'az' olduğunu fark eder.
İki kaseye kraker doldurun: birine bol, diğerine bir-iki tane.
'Hangisinde daha çok var?' diye sorun.
Çocuk çok olanı gösterince kutlayın; her turda kaseleri değiştirin.
✓ Başarı işareti: Çocuk belirgin farkta çok olan kaseyi gösterir.
İki avucunuzu açın.
Birine bir tutam fasulye, diğerine tek tane koyun.
Çocuk 'çok olan eli' işaret etsin.
✓ Başarı işareti: Çocuk daha kalabalık eli sezgiyle seçer.
Düzey 2 · Sözel-Öncesi +/−
Çocuğun önündeki 2 zeytine birlikte bakın.
Bir örtüyle kapatıp gizlice 1 tane daha ekleyin.
Örtüyü kaldırınca 'Bir tane gelmiş gibi mi?' diye şaşkınlığını paylaşın.
✓ Başarı işareti: Çocuk küçük bir eklemenin olduğunu sezer.
Üç oyuncağı masaya dizin, çocuk baksın.
Gözünü kapatınca 1'ini saklayın ya da 1 ekleyin.
Gözünü açınca 'Arttı mı, azaldı mı?' diye merakla sorun.
✓ Başarı işareti: Çocuk 3'e kadar miktarda artma/azalmayı sezer.
Bir bardağın altına 2 düğme saklayın, çocuk önce görsün.
Siz gizlice 1 düğme daha ekleyin.
Bardağı kaldırınca 'Daha mı çok şimdi?' deyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk 3'ü geçmeyen miktarda eklenmeyi fark eder.
Düzey 3 · Küçük Sayı +/−
Çocuğun eline 2 üzüm verin.
'Bir tane daha alırsan kaç olur?' diye sorun.
Birlikte 'üç!' deyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk çok küçük bir toplamayı sözel olarak söyler.
3'e kadar yüzleri olan bir zar (ya da 1-2-3 fişler) atın.
Çıkan kadar fındık alın.
Bir tane daha ekleyip 'Şimdi kaç oldu?' diye birlikte sayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk 1-2-3 ile minik toplamaları söyler.
Küçük bir kâğıda iki nokta çizin.
Yanına bir nokta daha ekleyin.
Çocukla 'iki ve bir, üç' diye söyleyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk 1+1, 2+1 gibi minik toplamları parmakla pekiştirir.
Düzey 4 · Sonucu Bulan +/−
Sofraya çatal dizerken '3 çatal vardı, 2 tane daha koyduk' deyin.
'Hadi hepsini sayalım' deyin.
Çocuk baştan sona dokunup '1, 2, 3, 4, 5' saysın.
✓ Başarı işareti: Çocuk iki grubu birleştirip baştan sayarak toplamı bulur.
İki avucunuza fasulye saklayın (örn. 4 ve 3).
İkisini birden masaya dökün.
Çocuk hepsini tek tek sayarak toplamı bulsun.
✓ Başarı işareti: Çocuk dökülen tüm nesneleri sayıp toplamı söyler.
Kâğıda iki kutu çizip birine 4, birine 3 fasulye koyun.
Çocuk hepsini bir araya itsin.
Baştan sayarak 'yedi' desin.
✓ Başarı işareti: Çocuk gerçek nesnelerle sonucu sayarak bulur.
Düzey 5 · N Yap
10'luk yumurta kartonunun yarısına 6 ceviz koyun.
'Onu doldurmak için kaç tane daha lazım?' diye sorun.
Çocuk boş gözleri sayarak tamamlasın.
✓ Başarı işareti: Çocuk hedef sayıya kaç eksik kaldığını bulur.
Bir kâğıda 5 daire çizip üzerine düğme dizin.
Bazı daireleri boş bırakın.
'Beşe tamamlamak için kaç düğme koymalıyız?' deyip yerleştirin.
✓ Başarı işareti: Çocuk 5'e (sonra 10'a) tamamlayan eksik sayıyı bulur.
Çocuğun elinde 3 parmak açık olsun.
'Beş yapmak için kaç parmak daha kaldırmalısın?' diye sorun.
Hedef sayıyı (5, sonra 10) parmakla tekrarlayın.
✓ Başarı işareti: Çocuk verilen sayıya tamamlayan eksiği söyler.
Düzey 6 · Değişimi Bulan +/−
Bir tabağa 5 kraker koyun, çocuk baksın.
Mendille kapatıp birkaçını alın ya da ekleyin.
'Önce 5 vardı, şimdi 8 oldu — kaç tane EKLEDİM?' diye sorun.
✓ Başarı işareti: Çocuk başlangıç ve sonuçtan değişim miktarını bulur.
Bir kutuya 4 düğme koyup gösterin, kapağı kapatın.
Gizlice birkaç düğme daha atın.
Açıp toplamı sayın; 'Kaç tane attım?' diye tahmin ettirin.
✓ Başarı işareti: Çocuk bilinmeyen eklenen miktarı bulur.
Kâğıda '3 → 7' yazıp arasına bir kutu çizin.
'Üçten yediye gitmek için kaç adım attık?' diye sorun.
Çocuk fasulye ekleyerek farkı bulsun.
✓ Başarı işareti: Çocuk küçük, garantili değişimi (farkı) bulur.
Düzey 7 · Sayma Stratejileri +/−
Sepete 6 elma koyduğunuzu söyleyin.
'6'dan başlayıp 2 tane daha sayalım: yedi, sekiz' deyin.
Çıkarmada '8 vardı, geriye sayalım: yedi, altı' deyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk baştan saymadan büyük sayıdan üzerine sayar.
Bir zar atın (örn. 6), 'altıdan başla' deyin.
İkinci küçük zarı atıp o kadar ileri sayın.
Geri sayma için avuçtan teker teker alıp 'sekiz... yedi... altı' deyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk verilen sayıdan ileri/geri sayarak işlem yapar.
Kâğıda 1-10 sayı şeridi çizin.
'7'nin üstüne parmağını koy, 3 zıpla' deyin.
Sonra '9'dan 2 geri zıpla' deyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk baştan saymadan verilen sayıdan devam eder.
Düzey 8 · Parça-Bütün +/−
Mutfakta 7 üzümü tabakta ikiye bölün.
'Bunu 4 ve 3 diye ayırabiliriz, ya da 5 ve 2' deyin.
Çocuk farklı gruplara ayırarak aynı bütünün parçalarını keşfetsin.
✓ Başarı işareti: Çocuk aynı sayıyı farklı iki parçaya ayırır.
8 düğmeyi bir bez parçasıyla ikiye bölün.
Çocuk 'kaç burada, kaç orada?' diye iki parçayı söylesin (6 ve 2, 5 ve 3...).
Toplama yaparken '6+3'ü 6 ve 3'e ayırıp birleştirsin.
✓ Başarı işareti: Çocuk bütünü parçalara ayırıp ikisini birden söyler.
Kâğıda bir 'bütün' kutusu, altında iki 'parça' kutusu çizin.
Üste 7 fasulye koyun.
Çocuk bunları iki parçaya dağıtıp her dağılımı kutulara koysun.
✓ Başarı işareti: Çocuk sayıyı parçalayarak parça-bütün ilişkisini gösterir.
Düzey 9 · Sayı-İçinde-Sayı +/−
Tabakta 8 zeytin varken 'İçinde 5 saklı, kalanı kaç?' diye sorun.
Çocuk 5'i bir kenara çeksin.
Kalan 3'ü görüp söylesin.
✓ Başarı işareti: Çocuk büyük sayının içindeki tanıdık küçük sayıyı görür.
9 düğmeyi gösterip 'İçinde 5 görebiliyor musun?' deyin.
Çocuk 5'i ayırıp '5 ve 4' desin.
6+3'ü hesaplarken 'içinde 5 var, üstüne say' diye kullansın.
✓ Başarı işareti: Çocuk gömülü 5'i kullanarak işlemi kolaylaştırır.
Kâğıda 10'luk bir nokta sırası çizin, 5'ten sonra küçük boşluk bırakın.
'8 noktada 5'i ve fazlasını göster' deyin.
Çocuk her sayıyı '5 ve biraz daha' olarak görsün.
✓ Başarı işareti: Çocuk sayıları '5 ve fazlası' ilişkisiyle çözümler.
Düzey 10 · Türeten +/−
Çocuk '5+5=10' biliyorsa, '5+6 kaç eder?' diye sorun.
'On'un bir fazlası, yani on bir!' diye türetin.
'10-1' biliyorsa '10-2'yi oradan çıkarın.
✓ Başarı işareti: Çocuk bilinen bir olgudan komşu işlemi türetir.
Domino taşlarıyla oynayın.
Çocuk 6+6'yı (çift) biliyorsa yanına 6+7 taşını koyun.
'Çiftin bir fazlası' deyip birlikte üretin.
✓ Başarı işareti: Çocuk bilinen çiftten komşu toplamı türetir.
Kâğıda solda '4+4=8' yazın, sağda '4+5=?' bırakın.
'Sadece bir fazla, kaç olur?' diye sorun.
Bilinen işlemlerin yanına komşularını koyup zincir kurun.
✓ Başarı işareti: Çocuk bilinenden türeterek sonucu bulur.
Düzey 11 · Problem Çözen +/−
'Elimde 10 lira var' deyin.
'3 liralık ekmek ve 4 liralık süt alırsak ne kadar harcarız?' diye sorun.
'Kaç lira kalır?' diye ikinci adımı birlikte çözün.
✓ Başarı işareti: Çocuk iki adımlı bir durumu sırayla çözer.
Nesnelere küçük fiyatlar yazıp çocuğa kâğıt paralar verin.
'2 oyuncak al, ne kadar tuttu?' diye sorun.
'Paran yeter mi, üstü kaç?' diye adımları oyunlaştırın.
✓ Başarı işareti: Çocuk birden çok adımı esnek bir yolla çözer.
Kâğıda kısa bir hikâye yazın: 'Sepette 6 elma vardı, 2 yedik, sonra 5 elma daha koyduk.'
'Şimdi kaç?' diye sorun.
Çocuk hangi adımı önce yapacağını seçip çözsün.
✓ Başarı işareti: Çocuk çok adımlı problemi doğru sırayla çözer.
Düzey 12 · Çok Basamaklı +/−
Fişe bakarak '23 lira ile 14 lirayı toplasak kaç eder?' diye sorun.
Önce onlukları (20+10), sonra birlikleri (3+4) toplayın.
'35 gram un vardı, 20 ekledik' gibi durumları konuşun.
✓ Başarı işareti: Çocuk iki basamaklı toplamayı onluk-birlik ayırarak yapar.
İki zar atıp onluk-birlik sayı kurun (örn. 4 ve 2 → 42).
İkinci sayıyı da üretip toplayın.
Bozuk para ya da çöplerle '10 olunca bir onluk yapıp tarafa koy' deyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk eldeyi (onluk geçişini) somut olarak gösterir.
Kâğıda '34 + 25' yazıp onluklar ve birlikler için iki sütun çizin.
Çocuk önce birlikleri (4+5), sonra onlukları (30+20) toplasın.
Sonra elde gerektiren '28+15' gibi bir örnekle ilerleyin.
✓ Başarı işareti: Çocuk çok basamaklı işlemi basamaklara ayırıp yürütür.
Bu yörünge için hazır etkinlikler
Aşağıdaki ABMATO etkinlikleri bu yörüngeyi destekler — malzeme, adımlar ve indirilebilir PDF ile.
🛒 Market Oyunu
Evde küçük bir market kurup alışveriş yapın.
📖 Hikâyeden Soru Yaz
Sevilen bir hikâyeden matematik sorusu üretin.
🎲 Zar Oyunu
Zarları toplayarak veya çarparak işlem pratiği yapın.
🍇 Çıkar ve Ye
Tabağa 7 üzüm koyun, 3 tanesini yiyin ve "kaç kaldı?" diye sorarak çıkarmayı adım adım yaşayın.
🧾 Fiş Dedektifi
Market fişini birlikte kontrol edin — doğru mu hesaplandı?
💰 50 TL Bütçe Oyunu
Haftalık meyve-sebze alışverişini belirli bütçeyle planlayın.
📋 Günlük Program Tasarımı
Çocukla birlikte bir günün saatlik planını yapın.
🗓 Kaç Gün Kaldı?
Bir etkinliğe veya tatile kaç gün kaldığını birlikte hesaplayın.
🎯 Puan Tablosu Analizi
Aile oyununda puan tablosu tutun, sonunda birlikte analiz edin.
🎲 Akıllı Küpler
İki zarla toplama-çıkarma karışık: kim daha büyük sonucu çıkarır?
4️⃣ Kareleri Sırala (4 Yan Yana)
2 zar at, toplamı tablodaki bir kareye yerleştir — 4 kareyi yan yana ilk dizen kazansın.
2️⃣7️⃣ 27'yi Yakala!
1-6 arası sayı söylerken toplamı 27'ye ilk ulaştıran kazansın — strateji oyunu.
🖐️ Parmakla 10 Toplama
"Büyük sayı aklımda, küçük sayı parmaklarımda" — toplama parmakla.
📝 Kendin Problem Yaz
Çocuk bir sayı seçsin, buna uygun günlük yaşam problemi üretsin.
🛍️ Alışveriş Talimatları
Hazır bir yönerge seti (alışveriş listesi gibi) takip edip hesap yapma oyunu.
🧾 Market Matematiği 2: Toplam-Para Üstü
Gerçek bir fiş ile toplam hesabı ve para üstü pratiği.
📅 Takvim Matematiği
Günlük takvim rutinini matematiğe dönüştürün.
2️⃣4️⃣ 24 Sayısını Bul
4 sayı kartıyla +, -, ×, ÷ kullanarak tam 24'e ulaş — 4 işlem matinesi.
💰 Paranı Topla
Farklı banknotları birleştirerek hedef tutarı yapmanın kaç yolu var.
Çocuğun düzeyini bilmiyor musunuz?
ADIM / Numap değerlendirmesi çocuğun tam düzeyini belirler; bu etkinlikler oraya göre önerilir.